بررسی و شناخت مفاهیم حقوق شهروندی در شهرهای اسلامی از منظر کلام حضرت علی در نهج البلاغه

حقوق شهروندی در واقع مجموعه حقوقی که افراد به اعتبار موقعیت شهروندی خود دارا می باشند و نیزمجموعه قواعدی که بر موقعیت آنان در جامعه حکومت می کند گفته می شود «حقوق شهروندی» یک مفهوم نسبتاً وسیعی است که شامل حقوق مدنی و سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فردی می باشد که چگونگی روابطمردم و دولت و موسسات شهری، و حقوق و تکالیف آنان در برابر یکدیگر را تنظیم می نماید که منشعب ازحقوق اساسی در چارچوب قانون اساسی کشور است و به منظور رعایت و حفظ حقوق افراد و انسانها در بخشکلان جامعه است حقوق شهروندی موضوعی است که در آن شهروند، آسایش، آرامش ،امید واحترام متقابل رادر می یابد. بدون شک ما در می یابیم حقوق شهروندی از منظر دین مبین اسلام بسیار مورد تاکید و بهترینراه حل برای رسیدن به مدینه فاضله و یا همان آرمانشهر اسلامی می باشد که تمامی افراد جامعه با پیرویقلبی و عملی برای سعادت خویش و دیگران بکوشند زیرا سعادت تمامی افراد می تواند موجب توسعه پایدار درشهر و در مقیاس بزرگتر کشور و تمام محیط زیست پیرامونی گردد. در نتایج حاصل از قرآن کریم، احادیث ونهج البلاغه می توان مشاهده کرد که توجه فراوانی رعایت انواع حق و حقوق شده است، بطوری که کلمه آمنکه امنیت از آن مشتق شده است 897 بار در قرآن تکرار شده. در نهج البلاغه 63 خطبه، 32 حکمت و 11 نامه درخصوص حق و حقوق و 26 خطبه، 11 نامه و 9 حکمت در مورد حق امنیت و 7 خطبه 6 حکمت و 13 نامه درخصوص آزادی و در خصوص آموزش 9 خطبه، 5 نامه و درمورد تربیت 6 خطبه، 9 حکمت و 7 نامه آمده استدرواقع حقوق شهروندی اطلاقی عام است بر مجموعه امتیازات مربوط به شهروندان و نیز مجموعه قواعدی که برموقعیت آنان در جامعه حکومت می کند.

کلیدواژه ها:

قرآن ، حضرت علی ، نهج البلاغه ، حقوق شهروندی ، شهر اسلامی