آثار و کارکردهای وجدان اخلاقی با نگاهی بر بحار الانوار علامه مجلسی

سال انتشار: 1393
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 1,061

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

ETHICS04_087

تاریخ نمایه سازی: 25 بهمن 1394

چکیده مقاله:

از وجدان اخلاقی به عنوان پیامبر باطنی که انسان را به کارهای نیک و شایسته رهنمون می کند و از کارهای بد و پلید برحذر می دارد یاد می شود. از روایات موجود در باب وجدان اخلاقی می توان آثار و کارکردهای متعددی برای این نیروی درونی استخراج کرد. با کنکاشی در نصوص (قرآن و حدیث) می توان اساساً به نقش این قوه به عنوان یک معیار برای افعال اخلاقی اشاره کرده و از کارکردهای آن در ارتباط با افعالی همچون احساسات و عواطف، اثبات وجود خدا، بعد نظارتی بر افعال انسان ها و همچنین نقش آن در کنترل غرایز پرده برداشت. از دیگر آثار آن می توان به تهدید قبل از عمل، جلوگیری در حین عمل و ملامت و سرزنش بعد از عمل (در کارهای بد) و تشویق قبل از عمل و ترغیب در حین عمل و تحسین بعد از عمل (در کارهای خوب) نیز اشاره کرد. بدیهی است وجدان اخلاقی در موارد مختلف نقش های مختلفی را ایفا می کند اما در جایی که عاطفه می میرد و اسب چموش غریزه رم می کند و ... در یک کلام ندای وجدان شنیده نمی شود خاصیت مثبت و سازنده خود را از دست می دهد و این همان نقطه ای است که از آن به مرگ وجدان اخلاقی تعبیر می شود.

نویسندگان

عین اله خادمی

دانشیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

علی قنواتی

دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید رجایی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • انصاریان، حسین، 1388، تفسیر و شرح صحیفه سجادیه جلد: 12. ...
  • جعفری، محمدتقی، 1342، وجدان، انتشارات اسلامی، تهران، ه. ش. چاپ ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی، 1381، فلسفه اخلاق _ تحقیق و نگارش ...
  • روسو، ژان ژاک(1382)، /میل، ترجمه دکتر علامحسین زیرک زاده، تهران، ...
  • مجلسی، محمدباقر، 1403 ق، بحار الانوار، مجلدات 3، 89، 16، ...
  • حقانی زنجانی، حسین، 1376، وجدان/خلاقی، نشریه درسهایی از مکتب اسلام، ...
  • حرانی، شیخ ابومحمد، 1382، تحف العقول، ترجمه: صادق حسن زاده، ...
  • شریفی، احمد حسین _ 1384، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، ...
  • مظاهری، حسین، 1387، ویژگی های معلم خوب، چاپ دهم، چاپخانه ...
  • مظاهری، حسین، 1387، عوامل کنترل غرائز در زندگی انسان، _ ...
  • مطهری، مرتضی، 1392، سلام و نیازهای زمان جلد 2، انتشارات ...
  • Guyer, Paul, 1992. "Introductio. the starry heavens and the morul ...
  • نمایش کامل مراجع