مطالعه شاخص های فیزولوژیک برنج در تاریخ کشت زمستانه و تابستانه در استان خوزستان

این پژوهش با هدف تعیین نقش شاخص های فیزیولوژیک بر فرایند تولید ارقام برنج در کشت های زمستانه و تابستانه در خوزستان به صورت آزمایش اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو عامل تاریخ کشت و رقم و سه تکرار در سال 1388 به مدت یک سال در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شاوو، وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به طول شرقی 48 درجه و 28 دقیق و عرض شمالی 31 درجه و 50 دقیقه اجرا گردید. عامل اصلی در سه سطح تاریخ های کاشت 25 اسفند 1388 (D1) و 25 فروردین 1389 (D2) و 5 خزداد 1389 (D3) و ارقام شامل هویزه (V1) ، حمر (V2) ، گرده رامهرمز (V3) ، دلار (V4) و N22 (V5) ، گرده زنجان (V6) ، ایری 3 (V7) ، ایری 2 (V8) و 7 زمستانه (V9) و 13 زمستانه (V10) به عنوان عامل فرعی مورد بررسی قرار گرفتند نتایج تجزیه واریانس نشان داد تاریخ کاشت، رقم و اثر متقابل دو عامل بر کلیه شاخص های رشد معنی دار بود بالاترین شاخص سطح برگ را رقم حمر در تاریخ کشت 89/1/25 با میانگین 9/1 داشت بیشترین و کمترین وزن خشک برگ در هر سه تاریخ کشت به ترتیب مربوط به رقم بومی حمر و گرده زنجان بود. بیشترین وزن خشک ساقه مربوط به رقم دلار در تاریخ کشت اول بود اما در تاریخ کشت دوم رقم حمر از بالاترین مقدار برخوردار بود. در حالیکه در تاریخ کشت سوم رقم هویزه و گرده زنجان به ترتیب بیشترین و کمترین میزان را داشتند . بیشترین وزن خشک کل را در تاریخ کشت اول رقم دلار داشت و در تاریخ کشت دوم رقم حمر دارای بالاترین مقدار بود اما در تاریخ کشت سوم ارقام حمر و هویزه بیشترین مقدار را داشتند و کمترین میزان در تاریخ کشت سوم مربوط به رقم گرده زنجان بود. بالاترین سرعت رشد محصول در هر سه تاریخ کشت مربوط به رقم متحمل حمر بود و کمترین آن در تاریخ کشت اول و سوم به رقم گرده زنجان اختصاص داشت. در تاریخ کشت دوم کمترین سرعت رشد محصول را ارقام گرده رامهرمز و لاین 7 (V9) دارا بودند. بالاترین میزان جذب خالص مربوط به رقم گرده زنجان در تاریخ کشت دوم و سوم بود و بیشترین مقدار در تاریخ کشت اول به رقم دلار اختصاص داشت (به علت سرعت فتوسنتز بالا علی رغم شاخص سطح برگ پایین ارقام دلار و گرده زنجان) کمترین میزان جذب خالص در تاریخ کشت اول و دوم مربوط به رقم گرده رامهرمز بود و در تاریخ کشت سوم کمترین میزان از آن رقم V9 بود . به علت برخورد تلقیح و خوشه دهی تاریخ کشت های اول و دوم یعنی 88/12/25 و 89/1/25 با گرمای شدیدتر تیرماه خوشه های بارور تولید نگردید ولی به علت تقارن خوشه دهی تاریخ کشت سوم با هوای خنک اواخر شهریور ماه خوشه های بارور زیادی تولید شد.