بررسی امکان غربال ژنوتیپ های گندم متحمل به گرمای پایان فصل با آزمون پایداری غشا در برابر گرما

این تحقیق به منظور ارزیابی پایداری غشا در برابر گرما بعنوان روشی برای گزینش ژنوتیپ های متحمل گندم به تنش گرمای انتهای فصل در مرحله گیاهچه ای و گرده افشانی ده ژنوتیپ گندم نان بهاره در محیط کنترل شده به اجرا درآمد. درصد کاهش عملکرد ژنوتیپ ها در شرایط تنش گرمای انتهای فصل نیز در دو آزمایش جداگانه با اعمال دو تاریخ کاشت مناسب( 22 آبان) و تاخیری (اول دیماه) در محیط مزرعه در اهواز و اعمال دو تیمار دمای بدون تنش و تنش گرما از ده روز بعد از گرده افشانی تا رسیدگی در محیط فیتوترون اندازه گیری شد. ژنوتیپ های مورد بررسی در هر دو مرحله گیاهچه ای و گرده افشانی تنوع معنی داری از نظر پایداری غشا در برابر گرما داشتند. نتایج پایداری غشا در هر دو مرحله رشدی با هم مرتبط بودند (r=0/76) و می توان از نتایج این آزمون روی گیاهچه ها، میزان تحمل به گرما در گیاه کاملاً توسعه یافته را پیش بینی کرد. درصد کاهش عملکرد ناشی از تاخیر در کاشت با پایداری غشا در برابر گرما در مرحله دو برگی (r=-0/68) و گرده افشانی (r=-0/60) همبستگی معنی داری داشت ولی این روابط در شرایط تنش گرمای اعمال شده در فیتوترون ضعیف بود و به نظر می رسد که این آزمون به تنهایی نمیتواند بعنوان یک معیار گزینشی در برنامه های اصلاحی بکار رود.

کلیدواژه ها:

تخریب غشای سلولی ، تنش ، دوره پر شدن دانه