ارزیابی پیوستگی بازار و نوسانات قیمت نهاده های منتخب دام و طیور در ایران

با توجه به نقش و اهمیت نهاده های دامی و سهم عمده آن در تولید پروتئین حیوانی، ارزیابی قیمت این نهاده ها می تواند بسیار حایز اهمیت باشد و هرگونه جهش قیمت در این نهاده ها می تواند دسترسی و قیمت محصولات نهایی را متاثر سازد. در این مطالعه سه نهاده منتخب کنجاله سویا، جو و ذرت دامی طی دوره زمانی ۱۳۹۰ - ۱۳۹۹ مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا از روش اقتصادسنجی (همگرایی برای آزمون قانون قیمت واحد و مدل گارچ جهت ارزیابی ریسک این بازارها بهره گرفته شد. بررسی ها نشان داد قیمت نهاده های دامی در طول دوره مورد بررسی دارای روندی افزایشی است. همچنین نتایج وجود رابطه هم جمعی بلندمدت بین قیمت نهاده های تولید داخل و نمونه وارداتی را تایید کرد که این مهم به معنای برقراری قانون قیمت واحد در بازار این محصولات است. به بیان دیگر بازار نهاده های تولیدی منتخب دام و طیور ایران از بازارهای جهانی منفک نیست. تحلیل نوسانات قیمتی نیز نشان داد که بازار نهاده های منتخب دام و طیور دارای نوسان بالایی است به طوری که جو و کنجاله سویا دارای نوسان پایه بالایی در بازار هستند. همچنین بیشترین تاثیرپذیری از نوسانات دوره های قبل را جو به خود اختصاص داده در حالی که کنجاله سویا و ذرت دامی به ترتیب در جایگاه های بعدی قرار می گیرند. از سویی دیگر ذرت دامی پتانسیل بالایی برای نوسان در بازارهای آتی دارد در حالی که کنجاله سویا و جو از این حیث به ترتیب در جایگاه های بعدی قرار می گیرند. همچنین با توجه به برقراری قانون قیمت واحد و نوسانات موجود در بازار نهاده های منتخب هرگونه شکست یا تغییری در بازارهای جهانی به سرعت به بازار داخلی منتقل می شود؛ بنابراین توصیه می گردد که در سیاست گذاری های کلان نوسانات بازار هر یک از نهاده ها مد نظر قرار گیرد و نگاهی جامع و یکپارچه به تحولات بازارهای جهانی این نهاده ها وجود داشته باشد.

کلیدواژه ها:

نهاده های دامی منتخب ، نوسانات ، بازار ، تحلیل قیمت ، هم جمعی