پیش بینی پویای نوسانات قیمت سهام در واکنش به اصلاحات مکرر مالی تبیین مدل چندعاملی تجدید ارائه عناصر صورتهای مالی در بورس اوراق بهادار تهران

هدف پژوهش حاضر با هدف طراحی و برآورد یک مدل جامع و پویا برای پیش بینی نوسانات قیمت سهام در واکنش به افشای تجدید ارائه اقلام ترازنامه ای سود و زیانی و صورت جریان وجوه نقد در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. تجدید ارائه صورت های مالی به مثابه علامتی از ریسک اطلاعاتی و افت کیفیت گزارشگری اثرات قابل توجهی بر تصمیم گیری سرمایه گذاران و کارایی تخصیص منابع در بازار سرمایه دارد؛ با این حال، پیشینه پژوهش عمدتا واکنش قیمتی را به صورت تجمیعی و در یک بازه رویدادی واحد بررسی کرده و به تفکیک اثر هر یک از اجزای صورت های مالی در افق های زمانی کوتاه مدت و میان مدت نپرداخته است. این مقاله با طراحی یک مدل رگرسیونی چند متغیره پویا می کوشد این خلا را با تفکیک اثرات به تفکیک نوع قلم مالی و افق رویداد پوشش دهد. روش شناسی پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر زمان اجرا پس رویدادی است. نمونه آماری شامل ۱۱۳ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۹ (معادل ۱۲۴۳ سال-شرکت) است که با روش حذف سیستماتیک غربالگری از میان جامعه آماری انتخاب شده اند. متغیر وابسته پژوهش تغییرات نسبی قیمت سهام در بازه های کوتاه مدت ۱ روزه و میان مدت ۳ روزه پیرامون رویداد افشای تجدید ارائه است. برای مدل سازی از تحلیل رگرسیون داده های تابلویی (پانل) با بهره گیری از آزمون های اف لیمر، هاسمن و آزمون پایایی لوین لین چو در نرم افزار ایویوز نسخه ۱۲ استفاده شده است. یافته ها: نتایج برآورد مدل حاکی از آن است که تغییرات سود انباشته پایان دوره، جمع حقوق صاحبان سهام و سایر حساب های دریافتنی تاثیر مثبت و معناداری بر نوسان قیمت سهام در هر دو بازه ۱ روزه و ۳ روزه دارند. تجدید ارائه دارایی های جاری تنها در بازه ۳ روزه معنادار است در حالی که تجدید ارائه جریان وجه نقد عملیاتی صرفا در بازه کوتاه مدت ۱ روزه بر قیمت سهام اثر مثبت و معنادار دارد. مدل ترکیبی جامع نهایی به ترتیب ۶۲.۸ درصد و ۶۴.۲ درصد از تغییرات قیمت سهام را در بازه های ۱ روزه و ۳ روزه با ضریب تعیین تعدیل شده تبیین می کند. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد بازار سرمایه ایران به نوع و شدت اقلام تجدید ارائه واکنشی متمایز و افق محور نشان می دهد؛ سرمایه گذاران تغییرات سود و ترازنامه را معیارهای پایداری عملکرد ارزیابی می کنند، حال آنکه اثر اقلام نقدی گذرا و کوتاه مدت است. این پژوهش با ارائه چارچوبی نظری تجربی مبتنی بر تفکیک نوع قلم مالی و افق زمانی هم به ادبیات نظریه علامت دهی و ریسک اطلاعاتی در بازارهای نوظهور کمک می کند و هم دلالت های کاربردی مشخصی برای مدیران، مالی، نهاد ناظر بازار سرمایه و تحلیل گران فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

پیش بینی نوسانات قیمت ، تجدید ارائه صورت های مالی ، ریسک اطلاعاتی ، مدل سازی رگرسیونی پویای داده های تابلویی ، کیفیت افشا ، طبقه بندی