معماری غیرمتمرکز مبتنی بر هوش مصنوعی و بلاک چین برای یکپارچه سازی مالی و اداری

نظام های مالی و اداری سنتی در ایران با چالش های اساسی نظیر هزینه های بالای واسطه گری، نبود شفافیت، کندی فرایندها، نابرابری در دسترسی و آسیب پذیری در برابر خطا و تقلب مواجه هستند. هدف اصلی این پژوهش، طراحی و تبیین یک معماری غیرمتمرکز مبتنی بر هوش مصنوعی و بلاک چین برای یکپارچه سازی نظام مالی و اداری است. این مطالعه با رویکرد توسعه ای-کاربردی و با بهره گیری از مرور نظام مند پیشینه، تحلیل محتوای کیفی ۲۶ منبع معتبر و اعتبارسنجی مدل با روش دلفی فازی در دو دور و مشارکت ۱۲ خبره انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که معماری چهارلایه (شامل زیرساخت غیرمتمرکز، داده و هویت یکپارچه، هوش مصنوعی و تحلیل پیشرفته، و کاربرد و یکپارچه سازی) با تکیه بر پنج مولفه کلیدی (دفترکل توزیع شده، قراردادهای هوشمند، عوامل هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی، هویت غیرمتمرکز، و حکمرانی مشارکتی) می تواند ضمن حذف واسطه های غیرضروری، شفافیت، سرعت، امنیت و عدالت را در هر دو حوزه به طور همزمان ارتقا دهد. سناریوهای عینی در بودجه ریزی شهرداری و صدور مجوز کسب وکار، کارایی عملی معماری را به خوبی نشان می دهند. با این حال، پیاده سازی این معماری با چالش های حقوقی، فرهنگی، فنی و اقتصادی مواجه است که راهکارهای مرحله ای برای هر یک ارائه شده است. نتیجه نهایی نشان می دهد که هم گرایی هوش مصنوعی و بلاک چین، یک پارادایم نوین در حکمرانی مالی و اداری است و معماری پیشنهادی می تواند به عنوان نقشه راهی برای تحول دیجیتال در نظام اداری و مالی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری غیرمتمرکز ، هوش مصنوعی ، بلاک چین ، یکپارچه سازی مالی و اداری ، حکمرانی دیجیتال