مطالعه کیفی شناسایی چالش های مدیریت استعداد در بانک صادرات ایران

مدیریت استعداد به عنوان یکی از مولفه های راهبردی سرمایه انسانی، نقشی اساسی در ارتقای بهره وری، پایداری نهادی و مزیت رقابتی سازمان های مالی ایفا می کند. با وجود تاکید گسترده ادبیات نظری بر اهمیت این مفهوم، شواهد تجربی نشان می دهد که در بسیاری از سازمان های بانکی، شکاف معناداری میان سیاست های رسمی و تجربه زیسته کارکنان در حوزه مدیریت استعداد وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین چالش های مدیریت استعداد در بانک صادرات ایران انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بر اساس پدیدارشناسی تفسیری (IPA) انجام گرفت. داده ها از طریق ۲۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و کارکنان منتخب، با استفاده از نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمون براون و کلارک انجام گرفت و اعتبار یافته ها از طریق بازبینی مشارکت کنندگان و رعایت اصول اخلاق پژوهش تضمین شد. یافته های پژوهش به شناسایی شش تم اصلی منجر شد: (۱) ابهام مفهومی در تعریف و شناسایی استعداد، (۲) محدودیت های ساختاری و بوروکراتیک، (۳) نقش محوری عدالت سازمانی و اعتماد نهادی، (۴) تاثیر فرهنگ سازمانی و امنیت روانی بر بروز استعدادها، (۵) ضعف در نظام های توسعه و مسیرهای شغلی، و (۶) چالش های نگهداشت و انگیزش کارکنان مستعد. یافته ها نشان داد که مدیریت استعداد در سازمان مورد مطالعه بیش از آنکه یک نظام یکپارچه و راهبردی باشد، مجموعه ای از اقدامات پراکنده و غیرهم افزا است که تحت تاثیر ابهام مفهومی، تمرکزگرایی ساختاری و ادراکات کارکنان از عدالت سازمانی قرار دارد. نتیجه گیری کلی پژوهش حاکی از آن است که بهبود مدیریت استعداد در نظام بانکی مستلزم اتخاذ رویکردی سیستمی و یکپارچه است که هم زمان به شفاف سازی مفاهیم، اصلاح ساختارهای تصمیم گیری، تقویت عدالت و اعتماد سازمانی، توسعه فرهنگ یادگیری و طراحی مسیرهای حرفه ای پایدار بپردازد. این پژوهش با ارائه تحلیلی زمینه مند از تجربه کارکنان، به غنای ادبیات بومی مدیریت استعداد در صنعت بانکداری ایران کمک می کند و مبنایی برای طراحی مدل های اجرایی متناسب با بافت سازمانی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت استعداد ، عدالت سازمانی ، فرهنگ سازمانی ، نظام بانکی ، سرمایه انسانی ، پدیدارشناسی تفسیری