معماری سامانه دوقلوی تصمیم مدیریت در بانکداری هوشمند با رویکرد تلفیقی داده کاوی، هوش مصنوعی و کدگذاری کوانتومی (مطالعه موردی: بانک صادرات ایران)

پژوهش حاضر با هدف ارائه معماری سامانه دوقلوی تصمیم مدیریت در بانکداری هوشمند با رویکرد یکپارچه سازی داده کاوی، هوش مصنوعی و کدگذاری کوانتومی انجام شده است. با توجه به اهمیت روزافزون بانکداری هوشمند و نیاز به تصمیم گیری مبتنی بر داده در نظام بانکی، این پژوهش به دنبال ارائه معماری مفهومی است که ضمن تحلیل وضعیت موجود و پیش بینی روندهای آینده، امکان شبیه سازی پیامدهای تصمیم های مدیریتی را در محیطی امن فراهم آورد. این مطالعه از نوع تحقیقات کاربردی-توسعه ای و با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) انجام شده است. در فاز کیفی، با استفاده از مرور نظام مند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی، مولفه های اصلی بانکداری هوشمند، عوامل موثر بر جذب منابع (درون سازمانی و برون سازمانی) و کاربردهای کدگذاری کوانتومی در نظام مالی شناسایی و چارچوب مفهومی اولیه طراحی گردید. در فاز کمی، داده های حاصل از توزیع پرسشنامه میان ۵۰ نفر از مدیران و کارشناسان بانک صادرات ایران با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که همه مولفه های پژوهش (خدمات بانکی، نرخ سود، کارکنان، شعب و امکانات، تبلیغات و عوامل برون سازمانی) در سطح مطلوبی قرار دارند (میانگین بالاتر از ۴ از ۵ و سطح معنی داری ۰.۰۰۰). سامانه دوقلوی تصمیم مدیریت با رویکرد کدگذاری کوانتومی بالاترین میانگین (۴.۴۵) را به خود اختصاص داد. همچنین، عوامل برون سازمانی با ضریب همبستگی ۵۹ درصد (r=۰.۵۹) بیشترین همبستگی را با جذب منابع داشتند و جذب منابع نیز با ضریب ۶۲ درصد (r=۰.۶۲) قوی ترین رابطه را با عملکرد سامانه دوقلوی تصمیم نشان داد. تحلیل رگرسیون نشان داد که سه عامل برون سازمانی، خدمات بانکی و نرخ سود، حدود ۵۲ درصد از تغییرات جذب منابع را تبیین می کنند. کدگذاری کوانتومی با استفاده از پروتکل توزیع کلید کوانتومی (QKD) مبتنی بر پروتکل BB۸۴، به عنوان یک لایه امنیتی در معماری سامانه، امکان شناسایی فوری هرگونه نفوذ یا مداخله در فرایند انتقال اطلاعات را فراهم می کند و با تکیه بر اصل عدم قطعیت هایزنبرگ، محرمانگی و یکپارچگی داده های حساس بانکی را تضمین می نماید. معماری پیشنهادی این پژوهش شامل چهار لایه اصلی است: لایه داده، لایه تحلیلی (هوش مصنوعی)، لایه شبیه سازی و تصمیم (دوقلوی تصمیم) و لایه امنیت کوانتومی (پروتکل های QKD). این ساختار به مدیران بانکی امکان می دهد تا با اطمینان از امنیت اطلاعات، سناریوهای مختلف مدیریتی را شبیه سازی کرده و پیش از اجرای واقعی، پیامدهای آن ها را ارزیابی نمایند. به کارگیری کدگذاری کوانتومی به عنوان زیرساخت امنیتی، اعتماد مدیران را برای استفاده از سامانه افزایش داده و ریسک نفوذ و تغییر داده ها را به حداقل می رساند. پیشنهاد می شود بانک ها با سرمایه گذاری در حوزه فناوری های کوانتومی و آموزش نیروی متخصص، زیرساخت های لازم برای پیاده سازی این سامانه را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

بانکداری هوشمند ، سامانه دوقلوی تصمیم مدیریت ، کدگذاری کوانتومی و توزیع کلید کوانتومی (QKD) ، هوش مصنوعی در بانکداری ، تحلیل مولفه های موثر بر سپرده گذاری و جذب و تخصیص منابع بانکی