توسعه چارچوب دوقلوی دیجیتال تصمیم یار هوشمند برای ارزیابی تاب آوری و پشتیبانی از تصمیم گیری در بازار سرمایه با رویکرد آزمون تنش و شبیه سازی سناریو (مطالعه موردی: سازمان بورس و اوراق بهادار)

پیچیدگی فزاینده محیط بازار سرمایه، نوسانات اقتصادی و ضرورت ارزیابی پیامدهای احتمالی تصمیم های مدیریتی پیش از اجرای آن ها، نیاز به سامانه های هوشمند، پیش نگر و سناریومحور را در نهادهای مالی و بورسی افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف توسعه چارچوب دوقلوی دیجیتال تصمیم یار هوشمند برای ارزیابی تاب آوری و پشتیبانی از تصمیم گیری در بازار سرمایه، با رویکرد آزمون تنش و شبیه سازی سناریو انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد مدل سازی کمی و شبیه سازی سناریومحور است. در بخش کمی، متغیرهای حجم معاملات، نقدینگی بازار، کفایت سرمایه، سودآوری و کارایی بازار بررسی شدند. ابتدا آمار توصیفی و آزمون دیکی فولر تعمیم یافته (ADF) انجام شد و پس از تعیین درجه ایستایی، طول وقفه و وضعیت هم انباشتگی متغیرها بررسی شد. سپس مدل پویای مناسب از میان VAR و VECM برای تحلیل روابط متغیرها و توابع واکنش آنی به کار گرفته شد. در ادامه، سناریوهای مختلف خروج سرمایه و شوک بازار در محیط دوقلوی دیجیتال شبیه سازی و پیامد آن ها بر شاخص های نقدینگی، کفایت سرمایه، سودآوری و کارایی با وضعیت پایه مقایسه شد. نتایج سناریوهای آزمایشی نشان می دهد که با افزایش شدت شوک، پیامدهای نامطلوب بر شاخص های مورد بررسی تشدید می شود و سناریوی ترکیبی خروج سرمایه و شوک شدید بازار، بیشترین فشار را ایجاد می کند. در معماری پیشنهادی، خروجی شبیه سازی به لایه تصمیم یار مبتنی بر هوش مصنوعی عامل (Agentic AI) منتقل می شود تا نتایج سناریوها تفسیر و گزینه های واکنش مدیریتی مقایسه و اولویت بندی شوند. نوآوری پژوهش در ایجاد پیوند یکپارچه میان داده واقعی، مدل سازی پویای آماری، آزمون تنش، دوقلوی دیجیتال، شبیه سازی سناریو و تصمیم یار عامل محور است؛ به گونه ای که چارچوب پیشنهادی امکان ارزیابی پیامدهای احتمالی شرایط تنش و پشتیبانی پیش نگر از تصمیم گیری مدیریتی در بازار سرمایه را فراهم می سازد. نتایج شبیه سازی تابع واکنش آنی نشان داد که شوک خروج سرمایه در دوره های ابتدایی بیشترین اثر منفی را بر نقدینگی بازار ایجاد می کند و سپس آثار آن بر سایر شاخص های بورسی با وقفه زمانی نمایان شده و به تدریج تعدیل می شود. همچنین نتایج آزمون تنش نشان داد که افزایش خروج سرمایه از ۱۰ به ۲۰ درصد و ترکیب آن با شوک بازار، شدت کاهش نقدینگی، کفایت سرمایه، سودآوری و کارایی را افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

دوقلوی دیجیتال ، سامانه دوقلوی تصمیم مدیریت ، هوش مصنوعی عامل ، بازار سرمایه ، سازمان بورس و اوراق بهادار ، آزمون تنش ، شبیه سازی سناریو ، تصمیم گیری مدیریتی