تحلیل ساختار هزینه و ارزیابی بهره وری فعالیت ها با استفاده از مدل هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) مطالعه موردی سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان

مدیریت هزینه در سازمان های خدمات شهری به ویژه سازمان های مدیریت پسماند به دلیل سهم بالای هزینه های عملیاتی و تاثیر عوامل اقتصادی از چالش های اساسی مدیریت شهری است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختار هزینه، شناسایی محرک های اصلی هزینه و ارزیابی بهره وری فعالیت های سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان با استفاده از مدل هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. داده های مالی و عملیاتی سازمان طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ شامل اطلاعات بودجه، هزینه های مراکز فعالیت و شاخص های عملکردی گردآوری و با تعدیل اثر تورم بر اساس شاخص قیمت مصرف کننده تحلیل شدند. نتایج نشان داد که اگرچه منابع سازمان از ۲۰۳٫۸ به ۲٬۸۶۵٫۷ میلیارد ریال افزایش یافته است، اما بخش عمده این رشد ناشی از تورم بوده و بیانگر افزایش واقعی ظرفیت مالی نیست. همچنین در سال های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ هزینه های عملیاتی از منابع پیشی گرفته و انعطاف پذیری مالی سازمان کاهش یافته است. در همین دوره حجم فعالیت اصلی سازمان (جمع آوری پسماند تر) کاهش یافته و رشد هزینه ها ارتباطی با افزایش حجم خدمات نداشته است. تحلیل مبتنی بر ABC نشان داد بیشترین فشار هزینه مربوط به کارخانه پردازش، قراردادهای پیمانکاری، حقوق و دستمزد و ناوگان حمل است و کاهش بهره وری کارخانه پردازش مهم ترین عامل افزایش هزینه ها محسوب می شود. بر این اساس بهبود بهره وری فعالیت ها، بازنگری در قراردادهای پیمانکاری، استقرار بودجه ریزی مبتنی بر فعالیت (ABB) و استقرار نظام پایش شاخص های عملکرد، راهکارهای موثرتری نسبت به کاهش صرف اعتبارات برای کنترل هزینه ها و ارتقای کارایی سازمان خواهند بود.

کلیدواژه ها:

هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) ، مدیریت هزینه ، بهره وری ، مدیریت پسماند شهری ، بودجه ریزی مبتنی بر فعالیت