طراحی الگوی بودجه ریزی مبتنی بر فعالیت (ABB) مبتنی بر هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) با هدف بهبود تخصیص منابع در سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان

بودجه ریزی مبتنی بر سر فصل های هزینه به دلیل عدم ارتباط با فعالیت های واقعی و محرک های هزینه، یکی از چالش های اصلی نظام مالی سازمان های خدمات شهری محسوب می شود و موجب کاهش شفافیت تخصیص غیر بهینه منابع و افت بهره وری می گردد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی بودجه ریزی مبتنی بر فعالیت (ABB) بر پایه اطلاعات حاصل از هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) در سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است و داده های مالی و عملیاتی سازمان طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ از صورت های مالی، بودجه های مصوب، گزارش های عملکرد و شاخص قیمت مصرف کننده استخراج و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بیش از ۷۰ درصد هزینه های سازمان در چهار فعالیت اصلی شامل پردازش پسماند، خدمات پیمانکاری، حقوق و دستمزد و مدیریت ناوگان متمرکز است و نظام بودجه ریزی موجود ارتباط موثری با محرک های واقعی هزینه ندارد. همچنین با وجود افزایش بیش از ۱۴ برابری منابع اسمی، تعدیل بر اساس شاخص قیمت مصرف کننده بیانگر رشد محدود منابع واقعی و کاهش قدرت خرید بودجه در برخی سال ها است. نتایج تحلیل ABC نیز نشان داد بیشترین انحراف هزینه مربوط به فعالیت پردازش و تولید کود آلی بوده است. بر این اساس الگوی پیشنهادی ABB با تخصیص اعتبارات بر مبنای فعالیت ها و محرک های هزینه، زمینه افزایش شفافیت مالی، بهبود تخصیص منابع، کنترل هزینه های عملیاتی، ارتقای پاسخگویی مدیریتی و استقرار بودجه ریزی عملکرد محور را فراهم می سازد و می تواند به عنوان الگویی کاربردی در سازمان های مدیریت پسماند و سایر سازمان های خدمات شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی مبتنی بر فعالیت (ABB) ، هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC) ، مدیریت پسماند ، مدیریت شهری ، تخصیص منابع ، بهره وری ، بودجه ریزی عملکرد محور