پیامدهای رفتاری پیچیدگی مدیریت مبتنی بر ارزش در حرفه حسابرسی تحلیلی بر استرس کاری و تمایل به تقلب حسابرسان

هدف پژوهش حاضر تحلیل هم زمان دو پیامد رفتاری پیچیدگی مدیریت مبتنی بر ارزش در حرفه حسابرسی، یعنی استرس کاری و تمایل به تقلب حسابرسان است. مدیریت مبتنی بر ارزش از طریق پیوند اهداف راهبردی، محرک های مالی و غیرمالی ارزش، معیارهای عملکرد، برنامه های اجرایی و ذهنیت ارزش محور می کوشد تصمیم های سازمانی را با خلق ارزش هماهنگ کند؛ با این حال، پیچیده تر شدن این ساز و کارها می تواند بر محیط تعامل مدیران واحد تجاری و حسابرسان اثر بگذارد. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت تحلیلی همبستگی و از نظر زمانی مقطعی است. داده ها در سال ۱۴۰۳ از طریق پیمایش و با بهره گیری از تکنیک دلفی از ۵۰ نفر از حسابداران رسمی و خبرگان حرفه ای ایران که به روش هدفمند انتخاب شدند گردآوری شد. پیچیدگی مدیریت مبتنی بر ارزش با ۱۹ گویه در شش ساختار، استرس کاری با ۸ گویه و تمایل به تقلب با ۳ گویه سنجیده شد. تحلیل داده ها با SPSS نسخه ۲۷ و SmartPLS نسخه ۳ و رویکرد حداقل مربعات جزئی انجام گرفت. نتایج مدل اندازه گیری از پایایی و روایی مناسب سازه ها حمایت کرد. ضریب تعیین استرس کاری ۰.۴۲۳ و ضریب تعیین تمایل به تقلب ۰.۲۲۲ بود. مقدار Q۲ نیز برای استرس کاری ۰.۲۳۹ و برای تمایل به تقلب ۰.۱۴۴ گزارش شد. در مدل ساختاری، اثر پیچیدگی مدیریت مبتنی بر ارزش بر استرس کاری مثبت و معنادار بود (t=۷.۷۴۸, p<۰.۰۰۱, β=۰.۶۵۰). همچنین اثر این متغیر بر تمایل ادراک شده به تقلب حسابرسان مثبت و معنادار به دست آمد (β=۰.۴۷۱, t=۲.۷۴۰, p=۰.۰۰۶). یافته ها نشان می دهد پیچیدگی اجرای نظام های ارزش محور در شرایط همراه با فشار عملکردی، محدودیت های حرفه ای و تعامل نامناسب، صاحب کار می تواند هم فشار روانی حسابرس و هم ادراک گرایش به رفتارهای متقلبانه را افزایش دهد. نتیجه پژوهش ناظر به تمایل ادراک شده است و نباید به منزله سنجش تقلب واقعی تفسیر شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت مبتنی بر ارزش ، پیچیدگی مدیریت مبتنی بر ارزش ، استرس کاری ، تمایل به تقلب ، حسابرسان