راهبرد اجتناب مالیاتی به عنوان رفتاری در حسابداری: بررسی تاثیر رشد فروش، اهرم مالی و اندازه شرکت با رویکرد معادلات ساختاری

هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر رشد فروش، اهرم مالی و اندازه شرکت بر اجتناب مالیاتی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی-همبستگی بوده و با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه پژوهش بر اساس روش حذف سیستماتیک و با در نظر گرفتن معیارهایی نظیر در دسترس بودن اطلاعات مالی، پایان سال مالی یکسان و عدم توقف طولانی مدت معاملات انتخاب شد. داده های مورد نیاز از صورت های مالی حسابرسی شده و گزارش های سالانه شرکت ها طی دوره زمانی پژوهش استخراج و تحلیل شدند. متغیرهای مستقل شامل رشد فروش و اهرم مالی، متغیر میانجی اندازه شرکت و متغیر وابسته اجتناب مالیاتی است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای اسمارت پی ال اس استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که رشد فروش تاثیر معناداری بر اجتناب مالیاتی و اندازه شرکت ندارد. همچنین اندازه شرکت نیز تاثیر معناداری بر اجتناب مالیاتی نشان نداد. در مقابل اهرم مالی دارای اثر مثبت و معنادار بر اندازه شرکت بود، اما رابطه آن با اجتناب مالیاتی از نظر آماری معنادار نبود. نتایج شاخص های برازش مدل نیز بیانگر آن بود که مدل از نظر روایی و پایایی در سطح قابل قبولی قرار دارد، هرچند قدرت تبیین متغیر اجتناب مالیاتی نسبتا ضعیف ارزیابی شد. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان می دهد که در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، رفتار اجتناب مالیاتی بیش از آنکه تحت تاثیر رشد فروش، اهرم مالی یا اندازه شرکت باشد، از عوامل دیگری همچون ساختار حاکمیت شرکتی، کیفیت نظام راهبری، سیاست های مالیاتی، کیفیت حسابرسی، ویژگی های مدیریتی و قوانین مالیاتی تاثیر می پذیرد. یافته های این پژوهش می تواند برای مدیران، سرمایه گذاران، سازمان امور مالیاتی و سیاست گذاران مالی در جهت تدوین راهکارهای موثر برای ارتقای شفافیت مالی و کاهش رفتارهای اجتناب مالیاتی مفید باشد.

کلیدواژه ها:

اجتناب مالیاتی ، رشد فروش ، اهرم مالی ، اندازه شرکت ، بورس اوراق بهادار تهران ، مدل سازی معادلات ساختاری