طراحی مدل فرسودگی شغلی و دلزدگی کارکنان در سازمان های دولتی رویکرد تحلیل مضمون

زمینه و هدف: فرسودگی شغلی و دلزدگی کارکنان در سازمانهای دولتی تهدیدی جدی برای کیفیت خدمات عمومی و بهره وری سازمانی است. هدف این پژوهش طراحی مدل فرسودگی شغلی و دلزدگی کارکنان در سازمان های دولتی است. روش پژوهش حاضر کیفی و اکتشافی است و با رویکرد تحلیل مضمون بازتابی انجام شد. مشارکت کنندگان ۱۵ خبره دانشگاهی و اجرایی حوزه مدیریت منابع انسانی، رفتار سازمانی و روان شناسی صنعتی و سازمانی بودند که با نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها با مصاحبه نیمه ساختار یافته گردآوری و با روش شش مرحله ای براون و کلارک و به کمک نرم افزار MAXQDA تحلیل شد. یافته ها: تحلیل داده ها به استخراج ۶۲ کد نهایی (از ۸۷ کد باز)، ۲۲ مضمون سازمان دهنده و ۸ مضمون فراگیر انجامید: پیشایندهای سازمانی، پیشایندهای فردی و شغلی، فرسودگی هیجانی، مسخ شخصیت، کاهش کفایت شخصی، دلزدگی و بیگانگی شغلی، پیامدهای سازمانی و راهبردهای مداخله ای. نتیجه گیری: مدل نهایی نشان می دهد فرسودگی شغلی از مسیر فرسایش منابع روان شناختی و کاهش معنای کار به دلزدگی و بیگانگی شغلی می انجامد و در نهایت ترک خدمت و افت بهره وری را به دنبال دارد. سبک رهبری، عدالت سازمانی و حمایت اجتماعی به عنوان عوامل تعدیل گر محتمل این مسیر معرفی می شوند که آزمون کمی آن ها در پژوهش های آینده ضروری است. مدل پیشنهادی می تواند مبنای سیاست گذاری منابع انسانی برای پیشگیری از فرسودگی و احیای انگیزه کارکنان در سازمان های دولتی باشد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، دلزدگی کارکنان ، بیگانگی شغلی ، تحلیل مضمون ، سازمان های دولتی