بازاندیشی رابطه خستگی عاطفی و قلدری سازمانی با تاکید بر صفات تاریک شخصیتی

قلدری سازمانی یکی از مهمترین اشکال رفتارهای منفی در محیط کار است که می تواند سلامت روان کارکنان و کارآمدی سازمان را به طور جدی تضعیف کند. در کنار آن خستگی عاطفی به عنوان هسته فرسودگی شغلی، با تحلیل منابع هیجانی افراد، توانایی تنظیم هیجان و کیفیت تعاملات بین فردی را کاهش می دهد و زمینه بروز تعارض ها و رفتارهای آسیب زا را فراهم می سازد. هدف این مقاله کتابخانه ای بازاندیشی رابطه خستگی عاطفی و قلدری سازمانی با تمرکز بر نقش صفات تاریک شخصیت به ویژه ماکیاولیسم و خودشیفتگی در تبیین چرایی شکل گیری و تشدید این پدیده است. روش پژوهش از نوع مروری-تحلیلی بوده است. یافته های تحلیلی نشان می دهد رابطه خستگی عاطفی و قلدری می تواند ماهیتی چرخه ای داشته باشد؛ به این معنا که تجربه قلدری منابع هیجانی را فرسوده و خستگی عاطفی را تشدید می کند و خستگی عاطفی نیز با کاهش ظرفیت سازگاری و کنترل هیجانی احتمال بروز یا تشدید کنش های پرخاشگرانه و قلدرانه را افزایش می دهد. همچنین صفات تاریک شخصیت می توانند این رابطه را تقویت کنند؛ به گونه ای که گرایش های ماکیاولیستی کنترل گری و بهره کشی و خودشیفتگی حساسیت به تهدید منزلت و نیاز به برتری در شرایط تنش و فرسودگی احتمال انتخاب راهبردهای سلطه جویانه و تحقیرآمیز را بالا می برند. در نهایت، مقاله با ارائه دلالت های نظری و کاربردی بر ضرورت رویکردی چندسطحی در مدیریت قلدری تاکید می کند که هم زمان به کاهش عوامل مولد خستگی عاطفی، تقویت سازوکارهای پیشگیری و پاسخگویی سازمانی، و توجه به شاخص های رفتاری-شخصیتی در انتخاب و انتصاب منابع انسانی توجه دارد.

کلیدواژه ها:

قلدری سازمانی ، خستگی عاطفی ، صفات تاریک شخصیت ، ماکیاولیسم ، خودشیفتگی