بازآفرینی منطق تنوع بخشی شرکتی در اکوسیستم های پلتفرمی داده محور: تحلیلی بر پیکربندی مجدد مرزها، منابع و ساختار سازمانی در اقتصاد دیجیتال

تنوع بخشی شرکتی به عنوان یکی از بنیادی ترین تصمیمات استراتژیک همواره در کانون نظریه پردازی مدیریت استراتژیک قرار داشته است. با این حال چارچوب های کلاسیک این حوزه که بر صرفه های ناشی از مقیاس و دامنه در دارایی های مشهود و زنجیره های ارزش خطی استوار بودند در تبیین تحرکات راهبردی اکوسیستم های پلتفرمی داده محور ناتوان مانده اند. شرکت هایی نظیر آمازون، گوگل، علی بابا و اسنپ با نادیده گرفتن مرزهای سنتی صنایع، به طور مستمر وارد دامنه های به ظاهر نامرتبط می شوند؛ پدیده ای که منطق اقتصادی آن نه اشتراک دارایی های فیزیکی، بلکه بازترکیب جریان های داده و یادگیری الگوریتمی متقاطع است. این مقاله با هدف بازآفرینی نظری منطق تنوع بخشی در اقتصاد دیجیتال، چارچوبی مفهومی و سه بعدی را در محورهای «مرزها»، «منابع» و «ساختار سازمانی» تدوین می کند. با اتخاذ رویکرد کیفی و استراتژی مطالعه موردی تبیینی بر روی اکوسیستم پلتفرمی اسنپ و با بهره گیری از تحلیل توالی علی و تطبیق الگو، مکانیزم های گذار از منطق سنتی به منطق داده محور واکاوی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در این پارادایم جدید مرزهای شرکت نه بر اساس مالکیت دارایی فیزیکی، که بر مبنای کنترل جریان داده و نقاط تماس مشتری تعریف می شود؛ منابع از دارایی های مشهود مازاد به «داده به عنوان منبع خوراک دهنده و مولد» تغییر ماهیت می دهند؛ و ساختار سازمانی نیز از سلسله مراتب چندبخشی به ارکستراسیون سلولی دوسو تو ان گذار می کند. مقاله با معرفی مفهوم نزدیکی داده ای به عنوان معیاری نوین برای سنجش مرتبط بودن دامنه های کسب وکار و ارائه مدل «تنوع بخشی داده محور»، هم به توسعه نظری در حوزه تنوع بخشی دیجیتال یاری می رساند و هم رهنمودهایی راهبردی برای مدیران و هشدارهایی تنظیم گرانه برای سیاست گذاران در مواجهه با پدیده «دامنه انحصاری» ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تنوع بخشی شرکتی ، اکوسیستم پلتفرمی داده محور ، پیکربندی مجدد سازمانی ، صرفه های ناشی از داده