بررسی عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی (FDI) در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با تاکید بر صنایع پتروشیمی پایین دستی

سرمایه گذاری مستقیم خارجی یکی از مهم ترین محرک های انتقال فناوری، اشتغال زایی و تکمیل زنجیره ارزش در صنایع انرژی بر محسوب می شود و منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس به عنوان بزرگ ترین قطب تولید و صادرات گاز و پتروشیمی کشور، ظرفیت بالایی برای جذب این نوع سرمایه در حلقه های پایین دستی زنجیره پتروشیمی دارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی، دسته بندی و تحلیل عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در صنایع پتروشیمی پایین دستی این منطقه است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد اسنادی-کتابخانه ای انجام شده و داده های آن از طریق مطالعه نظام مند بیش از چهل منبع علمی معتبر داخلی و خارجی و نیز آمارهای رسمی سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان سرمایه گذاری و کمک های اقتصادی و فنی ایران و گزارش سرمایه گذاری جهانی سازمان ملل متحد گردآوری شده است. عوامل شناسایی شده در چهار دسته اصلی عوامل اقتصادی، عوامل نهادی-سیاسی، عوامل زیرساختی-لجستیکی و عوامل اختصاصی صنعت بر پایه چارچوب مالکیت-مکان-درونی سازی داینینگ طبقه بندی شدند. یافته ها نشان می دهد عوامل اقتصادی با سهم ۳۵/۷ درصد و عوامل نهادی-سیاسی با سهم ۳۱ درصد، بیشترین فراوانی اشاره را در ادبیات موضوع داشته اند و ثبات نرخ ارز، ریسک تحریم و دسترسی به خوراک ارزان گاز از مهم ترین محرک های جذب سرمایه گذاری خارجی در حلقه های پایین دستی پتروشیمی منطقه پارس به شمار می روند. نتایج این پژوهش می تواند مبنای سیاست گذاری برای طراحی بسته های تشویقی هدفمند در جهت افزایش جذابیت سرمایه گذاری خارجی در این منطقه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه گذاری مستقیم خارجی ، منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس ، صنایع پتروشیمی پایین دستی ، عوامل مکان گزینی ، ریسک تحریم