فراتر از پایداری واکاوی ابعاد و ویژگی های بانکداری بازآفرینانه بر پایه مطالعه موردی چندگانه بانک های بین المللی پیشرو

بانکداری پایدار طی سال های اخیر با تاکید بر مدیریت ریسک های محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی، حفظ وضع موجود و کاهش آثار منفی فعالیت های مالی توسعه یافته است؛ با این حال هنوز درباره چیستی و ویژگی های متمایز کننده بانکداری باز آفرینانه و چگونگی انعکاس آن در مدل کسب و کار بانک ها چارچوب روشنی وجود ندارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد و ویژگی های بانکداری باز آفرینانه و تبیین تمایز آن از رویکردهای متعارف بانکداری پایدار انجام شد. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر رویکرد کیفی است و با استفاده از مطالعه موردی چندگانه و تحلیل تطبیقی، تجربه ۱۰ بانک و موسسه مالی بین المللی پیشرو و شامل تریو دوس گرامین، بندیگو، بانک داکوتای شمالی، RSF، بنفیشیال استیت، نخستین بانک سبز، بانک اقلیم، اول GLS و ون سیتی را بررسی کرد. داده ها از طریق تحلیل اسنادی، گزارش های سالانه و پایداری، اسناد راهبردی، وبگاه های رسمی، گزارش های نهادهای بین المللی و مطالعات علمی گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی جهت دار و مقایسه مستمر تحلیل شدند. یافته ها به صورت بندی چارچوبی شامل ۶ بعد، ۱۷ مولفه و ۴۷ شاخص انجامید که بر تغییر در منطق ارزش آفرینی، تخصیص سرمایه، حکمرانی، بازآفرینی اجتماعی و اکولوژیکی، تاب آوری و نوآوری مالی تاکید دارد. نتایج نشان می دهد که در موارد بررسی شده، بانکداری باز آفرینانه صرفا به کاهش آثار منفی محدود نیست، بلکه با بازتعریف نقش بانک، جهت دهی هدفمند سرمایه و همسوسازی ماموریت، مدل کسب و کار و سنجش اثر با تقویت ظرفیت های اجتماعی و اکولوژیکی شناخته می شود. این چارچوب می تواند مبنایی برای ارزیابی و بازطراحی مدل های کسب و کار بانکی در مسیر حرکت به سوی بانکداری باز آفرینانه فراهم کند. این مقاله مستخرج از رساله دکتری نویسنده در رشته مدیریت صنعتی گرایش تحقیق در عملیات، دانشگاه تهران است.

کلیدواژه ها:

باز آفرینانه ، باز آفرینی ، پایداری ، بانکداری ، مطالعه موردی چندگانه