فناوریهای نوپدید و چالش چندگانگی:مقرراتی طراحی الگوی حکمرانی هم طراح در بانکداری دیجیتال ایران

تحول فناوری در صنعت مالی، مرزهای سنتی میان طراحی محصول، زیرساخت های فنی، الگوهای نظارتی و چارچوب های شرعی را به چالش کشیده است. نظام بانکی ایران در مواجهه با این جریان با پارادوکسی میان پذیرش فناوری های نوین (فین تک، هوش مصنوعی و بانکداری باز) و حفظ اصالت قانون عملیات بانکی بدون ربا روبروست. رویکردهای فعلی سیاست گذاران که غالبا واکنشی، جزیره ای و مبتنی بر انطباق های صوری است، در زیست بوم پلتفرمی کارآمدی لازم را ندارد. هدف این پژوهش ارائه الگوی حکمرانی هم طراح برای بازطراحی حکمرانی بانکداری دیجیتال ایران در نقطه تلاقی استانداردهای بین المللی (BCBS, AAOIFI, IFSB) و الزامات بومی است. این تحقیق با روش تحلیلی-تطبیقی و از منظر سیاست پژوهی نهادی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد تعارضات عمدتا در چهار سطح «قرارداد»، «مدیریت ریسک»، «زیرساخت داده» و «الزامات افشا» متمرکز است. مدل پیشنهادی بر چهار پایه استوار است؛ استقرار شورای فقهی هوشمند، تحلیل چندبعدی ریسک، افشای متقاطع فقهی-فنی و تدوین استانداردهای بومی سازی شده. مقاله استدلال می کند که عبور از تنگناهای فعلی نه در گرو تقلید محض و نه انزوای مقرراتی، بلکه در گرو گذار به نظام «حکمرانی هم طراح» است که می تواند استانداردهای جهانی را با اقتضائات ملی همسو سازد.

کلیدواژه ها:

بانکداری دیجیتال ، حکمرانی هم طراح ، فین تک ، سیاست گذاری نهادی ، استانداردهای بین المللی