مدرسه تاب آور در برابر آسیب های اجتماعی نوظهور؛ الگوی همکاری سه جانبه خانواده، مدرسه و نهادهای حمایتی

آسیب های اجتماعی نوظهور، با پیچیده تر شدن روابط فردی، خانوادگی و اجتماعی، می توانند فرایند یادگیری، مشارکت، ارتباطات و سازگاری دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهند و مدرسه را با موقعیت هایی مواجه سازند که پاسخ گویی به آنها صرفا از طریق سازوکارهای آموزشی و انضباطی امکان پذیر نیست. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی همکاری سه جانبه خانواده، مدرسه و نهادهای حمایتی برای تقویت تاب آوری مدرسه در برابر این آسیب ها انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی با رویکرد توصیفی است و مطالب آن از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه ای منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با تاب آوری، مشارکت خانواده و مدرسه، حمایت اجتماعی، سازگاری دانش آموزان و پیشگیری از آسیب های اجتماعی گردآوری و به شیوه تحلیل محتوای کیفی و مقایسه ای بررسی شد. یافته ها نشان داد که تاب آوری مدرسه بیش از آنکه به یک برنامه منفرد یا افزایش کنترل وابسته باشد، به کیفیت شبکه حمایت پیرامون دانش آموز، توانایی شناسایی به موقع نشانه ها، وجود مسیر روشن حمایت و ارجاع، ارتباط دوسویه با خانواده و دسترسی هدفمند به ظرفیت های تخصصی وابسته است. همچنین، نتایج بر ضرورت تفکیک مشاهده از تشخیص تخصصی، رعایت محرمانگی، مشارکت دادن دانش آموز در فرایند حمایت و پیگیری پس از ارجاع تاکید کرد. بر اساس یافته های پژوهش، هماهنگی نقش ها میان خانواده، مدرسه و نهادهای حمایتی می تواند زمینه گذار از واکنش های مقطعی به رویکردی پیشگیرانه، پیوسته و سازگار با ظرفیت های واقعی مدارس را فراهم سازد. در این چارچوب، مدرسه تاب آور نه مدرسه ای عاری از مسئله، بلکه مدرسه ای است که توان شناسایی، هماهنگی، حمایت، سازگاری و یادگیری از تجربه های خود را در برابر مسائل اجتماعی داراست.

کلیدواژه ها:

مدرسه تاب آور ، آسیب های اجتماعی نوظهور ، همکاری خانواده و مدرسه ، نهادهای حمایتی ، حمایت اجتماعی ، سازگاری دانش آموزان ، پیشگیری اجتماعی