بررسی رابطه میزان مشارکت اولیاء در فرآیند یادگیری با مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان

مشارکت خانواده در فرایند یادگیری، یکی از مولفه های اثرگذار در ارتقای کیفیت آموزش و پرورش و تقویت ویژگی های فردی و تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود. در میان پیامدهای گوناگون این مشارکت، مسئولیت پذیری تحصیلی به عنوان یکی از عوامل موثر بر نظم آموزشی، خودنظم دهی، تعهد نسبت به انجام وظایف درسی و پایداری در یادگیری، جایگاه ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه میان میزان مشارکت اولیاء در فرایند یادگیری و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان، شناسایی ابعاد مشارکت خانواده که بیشترین ظرفیت را برای تقویت رفتارهای مسئولانه دارند و بررسی نقش تعامل هدفمند خانه و مدرسه در شکل گیری مسئولیت پذیری آموزشی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعه اسنادی و مرور منابع علمی معتبر داخلی و خارجی صورت گرفت. داده های پژوهش از طریق بررسی کتاب ها، مقاله های علمی و پژوهش های مرتبط گردآوری و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که میان مشارکت هدفمند خانواده و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان، رابطه ای مثبت وجود دارد و کیفیت مشارکت، بیش از میزان حضور والدین، در شکل گیری این ویژگی نقش دارد. همچنین نتایج بیانگر آن است که ابعادی مانند گفت وگوی آموزشی، حمایت عاطفی، ایجاد نظم در محیط یادگیری، تقویت استقلال دانش آموز و تعامل سازنده با مدرسه، بیشترین ظرفیت را برای توسعه رفتارهای مسئولانه دارند. بررسی منابع همچنین نشان داد که هماهنگی میان خانه و مدرسه می تواند بستر مناسبی برای تقویت تعهد آموزشی، پاسخگویی، خودنظم دهی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری فراهم سازد. بر این اساس، توسعه همکاری هدفمند میان خانواده و مدرسه، نه تنها موجب ارتقای کیفیت یادگیری می شود، بلکه زمینه شکل گیری نگرش مسئولانه و پایدار نسبت به آموزش را نیز در دانش آموزان تقویت خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

مشارکت اولیاء ، مسئولیت پذیری تحصیلی ، فرایند یادگیری ، تعامل خانه و مدرسه ، خودنظم دهی ، پیشرفت تحصیلی ، آموزش و پرورش