یادگیری ترکیبی (حضوری–مجازی) و پیامدهای آن بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه اول

یادگیری ترکیبی به عنوان رویکردی که ظرفیت های آموزش حضوری و محیط های یادگیری مجازی را در قالب یک نظام آموزشی منسجم تلفیق می کند، توانسته است توجه بسیاری از پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کند. با توجه به ویژگی های دوره متوسطه اول و اهمیت این مقطع در شکل گیری بنیان های شناختی، مهارتی و نگرشی دانش آموزان، بررسی ظرفیت ها و الزامات این الگوی آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرگذاری یادگیری ترکیبی (حضوری–مجازی) بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه اول، شناسایی سازوکارهای موثر بر کیفیت یادگیری و تبیین شرایط لازم برای بهره گیری اثربخش از این رویکرد انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی از نوع مطالعه مروری است. گردآوری اطلاعات از طریق بررسی کتاب ها، مقالات علمی، اسناد پژوهشی و منابع معتبر داخلی و خارجی انجام شد و داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که یادگیری ترکیبی، در صورت برخورداری از طراحی آموزشی هدفمند، هماهنگی میان فعالیت های حضوری و مجازی، نقش آفرینی فعال معلم، مشارکت مسئولانه دانش آموزان و بهره گیری متناسب از فناوری، می تواند زمینه ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش مشارکت آموزشی، تقویت یادگیری خودتنظیم، ماندگاری بیشتر آموخته ها و بهبود عملکرد تحصیلی را فراهم آورد. همچنین، نتایج بیانگر آن است که اثربخشی این رویکرد بیش از آنکه به استفاده از ابزارهای فناورانه وابسته باشد، به کیفیت برنامه ریزی آموزشی، تناسب محتوای یادگیری با نیازهای دانش آموزان و هماهنگی میان اجزای فرایند آموزش بستگی دارد. در مجموع، یادگیری ترکیبی را می توان رویکردی مکمل برای غنی سازی آموزش حضوری دانست که در صورت استقرار آگاهانه و متناسب با شرایط مدارس، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای کیفیت آموزش و دستیابی به یادگیری پایدار در دانش آموزان مقطع متوسطه اول خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

یادگیری ترکیبی ، آموزش حضوری–مجازی ، عملکرد تحصیلی ، کیفیت یادگیری ، مشارکت آموزشی ، یادگیری خودتنظیم ، دانش آموزان متوسطه اول