نقش تنوع در روش های تدریس (تلفیقی از سنتی و فعال) بر کاهش یکنواختی و افزایش حضور ذهنی دانش آموزان

تنوع در روش های تدریس یکی از مولفه های اثرگذار بر کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری است که می تواند با ایجاد فرصت های متنوع برای یادگیری، از یکنواختی فضای آموزشی بکاهد و زمینه حضور ذهنی و مشارکت شناختی دانش آموزان را تقویت کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تنوع در روش های تدریس، با تاکید بر تلفیق هدفمند روش های سنتی و فعال، در کاهش یکنواختی کلاس درس و ارتقای کیفیت یادگیری انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی از نوع مروری است. داده های پژوهش از طریق مطالعه کتاب ها، مقالات علمی، اسناد پژوهشی و منابع معتبر داخلی و خارجی گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و تحلیل توصیفی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده آگاهانه و متعادل از روش های متنوع تدریس، علاوه بر ایجاد پویایی در فضای آموزشی، موجب افزایش تمرکز، حضور ذهنی، درگیری شناختی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری می شود. همچنین تحلیل منابع بیانگر آن است که تلفیق ظرفیت های روش های سنتی و فعال، نسبت به اتکا بر یک شیوه ثابت، انعطاف بیشتری در پاسخ گویی به تفاوت های فردی دانش آموزان ایجاد کرده و امکان طراحی تجربه های یادگیری متناسب با اهداف آموزشی را فراهم می سازد. نتایج این پژوهش همچنین نشان می دهد که اثربخشی آموزش بیش از آنکه به انتخاب یک روش خاص وابسته باشد، به نحوه طراحی، سازمان دهی و تنوع بخشی هدفمند به فعالیت های آموزشی بستگی دارد. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که بهره گیری از الگوی تدریس تلفیقی، ضمن حفظ انسجام آموزشی، زمینه کاهش یکنواختی کلاس، ارتقای کیفیت تعاملات آموزشی، تعمیق یادگیری و شکل گیری محیطی پویا و یادگیرنده محور را فراهم می سازد و می تواند به عنوان یکی از راهبردهای اثربخش در بهبود کیفیت آموزش در مدارس مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تنوع در روش های تدریس ، تدریس تلفیقی ، روش های سنتی ، روش های فعال ، حضور ذهنی دانش آموزان ، درگیری شناختی ، کیفیت یاددهی–یادگیری