تجلی نور در نگاره های نسخه خمسه امیرخسرو دهلوی پرینستون

همواره بحث پیرامون نور در نگارگری دارای جایگاهی ویژه با هر شیوه نگرش و سطح اعتقادی بوده است. سرچشمه زیبایی و شکوه نگاره ها، نوری منتشر است که به واسطه رنگ ها در صحنه حضور دارد. وجه امتیاز نگارگری، از نقاشی های چینی و غربی همین درخشش رنگ ، ظرافت و حساسیت دقیق، ریزه کاری ها و هماهنگی های ظریف است. نگارگر شرقی کوشیده نقش پرداز احساس ها باشد نه اشیا و پیش از آن که درصدد تصویر اشیا باشد، سعی در القا آن ها دارد. این مقاله قصد دارد تا با بررسی جنبه های مختلف نوری در خمسه امیرخسرو دهلوی کتابخانه دانشگاه پرینستون، به این پرسش پاسخ دهد که با توجه به رنگ های سرد و ملایم نگاره ها، عنصر نور، در این نسخه مصور از خمسه به چه صورت نمایانده شده است؟ این پژوهش از منظر هدف بنیادین و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی انجام شده و روش گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و استناد به مطالب مرتبط صورت گرفته است. نتایج حاصله بدین شرح است که نگارگر خمسه امیرخسرو دهلوی در هر هشت نگاره، از نمایش نور محض بهره برده است که در بیان او، به رنگ های ملایم و ساخت وسازهای لطیف تعبیر شده است؛ نوری که از منبع مشخصی به اثر نمی تابد؛ اما هر چه را هست منورکرده است. از جنس ماده نیست و هیچ ماده ای راه آن را سد نکرده؛ در نتیجه سایه و تاریکی در نگاره ها وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

نور ، رنگ ، ساخت وساز ، خمسه امیر خسرو دهلوی پرینستون