نقش و تاثیر ادبیات داستانی فارسی بر هویت ملی ایرانیان در دوران معاصر

پژوهش حاضر به بررسی نقش و تاثیر ادبیات داستانی فارسی بر هویت ملی ایرانیان در دوران معاصر می پردازد. زمینه پژوهش از آنجا شکل گرفت که تحولات اجتماعی فرهنگی و جهانی شدن هویت ملی را با چالش مواجه کرده و ضرورت بررسی سازوکارهای فرهنگی برای تقویت حس تعلق و انسجام ملی را آشکار ساخته است. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل مولفه های هویت ملی بازنمایی شده در ادبیات داستانی فارسی و ارزیابی تاثیر آن بر شکل گیری و بازتولید هویت ایرانیان است. روش تحقیق از نوع کیفی و توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است؛ در این راستا پایگاه های علمی معتبر شامل سیویلیکا، SID، نورمگز، مگ ایران و Google Scholar مورد بررسی قرار گرفتند و از میان مقالات منتشر شده در بازه زمانی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، ۱۰ مقاله منتخب برای تحلیل محتوا انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و مقوله ای مورد بررسی قرار گرفتند تا عناصر هویت ملی شامل هویت تاریخی و اسطوره ای، هویت دینی و فرهنگی، نقش زبان فارسی و تصویر وطن در متون داستانی بازشناسی شوند. یافته های پژوهش نشان داد که ادبیات داستانی فارسی نه تنها بازتاب دهنده ارزش ها، باورها و نمادهای فرهنگی ایرانی است، بلکه با ایجاد امکان همذات پنداری و تجربه عاطفی حس تعلق، خودآگاهی تاریخی و تقویت انسجام ملی را در مخاطبان به ویژه نسل جوان افزایش می دهد. همچنین بازنمایی تعامل سنت و مدرنیته و نقش شخصیت پردازی در داستان ها به پویاسازی هویت ملی و بازتولید ارزش های فرهنگی کمک می کند و ادبیات داستانی را به عاملی موثر در فرآیند هویت یابی ملی تبدیل می سازد.

کلیدواژه ها:

ادبیات داستانی ، هویت ملی ، فرهنگ ایرانی ، نسل جوان