بازاندیشی اخلاق مددکاری اجتماعی در عصر هوش مصنوعی: تحلیل مضمونی اسناد NASW، IFSW/IASSW و CSWE

گسترش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در سال های اخیر فرصت ها و چالش های اخلاقی تازه ای را برای حرفه مددکاری اجتماعی پدید آورده است. ازاین رو، بررسی میزان توجه اسناد حرفه ای مددکاری اجتماعی به مسائل اخلاقی مرتبط با فناوری اهمیت دارد. این پژوهش با رویکرد کیفی و از طریق تحلیل اسنادی و تحلیل محتوای مضمونی انجام شد. داده ها از سه سند اصلی شامل منشور اخلاقی انجمن ملی مددکاران اجتماعی NASW، بیانیه جهانی اصول اخلاقی فدراسیون بین المللی مددکاران اجتماعی و انجمن بین المللی مدارس مددکاری اجتماعی IFSW/IASSW و سند استانداردهای آموزشی و اعتباربخشی شورای آموزشی مددکاری اجتماعی CSWE استخراج گردید. واحد تحلیل، اصول اخلاقی، کدهای اخلاقی و شایستگی های حرفه ای این اسناد بود. نتایج نشان داد که در مجموع شش ارزش اصلی، ۴۸ کد اخلاقی، نه اصل اخلاقی و نه شایستگی حرفه ای در این اسناد وجود دارد، اما تنها تعداد محدودی از آن ها (چهار کد، یک اصل و یک شایستگی) به طور مستقیم به تعامل مددکاری اجتماعی با فناوری اشاره دارند. تحلیل مضمونی نشان داد که در منشور NASW پنج مضمون، در بیانیه IFSW/IASSW سه مضمون، و در استانداردهای آموزشی CSWE دو مضمون مرتبط با اخلاق فناوری استخراج شد. با این حال، تمرکز این اسناد عمدتا بر مخاطرات فردی، مانند محرمانگی، رضایت آگاهانه و رفتار حرفه ای است و کمتر به پیامدهای ساختاری فناوری های نوین، از جمله سوگیری الگوریتمی، نابرابری دیجیتال و عدالت دیجیتال پرداخته اند. بنابراین، بازنگری و ارتقای چارچوب های اخلاقی مددکاری اجتماعی در عصر هوش مصنوعی و جامعه داده محور ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

اخلاق دیجیتال ، هوش مصنوعی ، مددکاری اجتماعی ، تحلیل اسنادی ، اسناد حرفه ای