طراحی الگوی فرماندهی و کنترل سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی در پلیس فتا رویکردی تطبیقی و آینده نگر

در سالهای اخیر، شتاب خیره کننده ی پیشرفت فناوری های دیجیتال و گسترش روزافزون فضای سایبری نوع تازه ای از تهدیدات پیچیده، غیر متقارن و هوشمند را پدید آورده است. این تغییرات بنیان مدل های سنتی فرماندهی و کنترل را با چالش هایی جدی روبه رو کرده اند. پلیس فتا به عنوان نهاد تخصصی مقابله با جرائم سایبری کشور بیش از هر زمان دیگری به سازوکاری چابک، هوشمند و یکپارچه نیاز دارد تا بتواند در برابر تهدیدات پویا و نوظهور تصمیماتی دقیق و واکنش هایی موثر ارائه دهد. هدف این پژوهش طراحی الگویی بومی برای فرماندهی و کنترل سایبری بر پایه ی هوش مصنوعی در ساختار پلیس فتاست. تحقیق با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) به شیوه ی براون و کلارک (۲۰۰۶) در شش مرحله ی آشناسازی با داده، تولید کدهای اولیه، جستجوی مضامین، بازیابی، تعریف و نام گذاری مضامین و تولید گزارش انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق با ۱۴ نفر از خبرگان امنیت سایبری، فرماندهی و کنترل و مدیران عملیاتی گردآوری شده است. نمونه گیری به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انجام گرفت. روایی یافته ها از طریق بازبینی توسط مشارکت کنندگان (Member Checking) و پایایی کدگذاری از طریق توافق بین دو کدگذار مستقل با ضریب کاپای بالای ۰.۷۵ تایید شد. نتایج نشان می دهد چرخه ی فرماندهی و کنترل سایبری در پلیس فتا باید بر پنج رکن اصلی استوار باشد: تشخیص هوشمند تهدید، تحلیل پیش بینانه و تصمیم سازی، هم افزایی و تبادل اطلاعات، هدایت عملیات سایبری و یادگیری و بهبود مستمر. بر اساس مدل پیشنهادی، ادغام هوش مصنوعی، کلان داده و سامانه های C۴I می تواند سرعت، دقت و هماهنگی میان سطوح مختلف عملیاتی پلیس فتا را به طور چشمگیری افزایش دهد و پایه ای برای ایجاد معماری یکپارچه ی فرماندهی و کنترل فراهم سازد. در نهایت استقرار چنین الگویی گامی حیاتی در تقویت امنیت ملی و حفاظت از زیرساخت های کشور به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

پلیس فتا ، تحلیل پیش بینانه ، تهدیدات ، سامانه های C۴I ، فرماندهی و کنترل سایبری ، هوش مصنوعی در امنیت سایبری