بیراه تحلیل روانی و اجتماعی اعتماد و تعامل انسان و چت باتها با تکیه بر مدل محرک ارگانیسم پاسخ

گسترش سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی به ویژه چت باتها الگوهای سنتی تصمیم سازی تعامل و کنترل را دگرگون کرده است. در این شرایط پذیرش سامانه های تصمیم یار صرفا به کارایی فنی محدود نمی شود و به شدت تحت تاثیر سازوکارهای روانی-اجتماعی، اعتماد و تعامل پایدار انسان و ماشین قرار دارد. این پژوهش با هدف تحلیل پذیرش سامانه های تصمیم یار مبتنی بر هوش مصنوعی نقش انگیزش اجتماعی اعتماد و تعامل پایدار را در چارچوب مدل محرک ارگانیسم پاسخ (S-O-R) بررسی می کند. در این مطالعه چت باتهای هوش مصنوعی به عنوان مصداقی از سامانه های تصمیم یار در بستر خرده فروشی آنلاین ایران تحلیل شده اند. داده ها از ۲۸۲ کاربر گردآوری و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد انگیزش اجتماعی قوی ترین محرک موثر بر درگیری نگرشی و اعتماد کاربران است و این متغیرها نقش کلیدی در تداوم تعامل و پذیرش پایدار سامانه های هوشمند دارند در حالی که سهولت استفاده در مرحله بلوغ فناوری تاثیر معناداری نشان نمی دهد. یافته ها بیانگر آن است که در سامانه های هوش مصنوعی فرماندهی و کنترل بیش از آنکه فنی باشد ماهیتی روانی اجتماعی داشته و از مسیر اعتماد و هنجارهای اجتماعی اعمال می شود.

کلیدواژه ها:

تعامل انسان و ماشین ، چت بات ، خرده فروشی آنلاین ، مدل محرک ارگانیسم پاسخ ، هوش مصنوعی