روندیابی و آینده نگاری فناوری های سایبری برترساز تا افق ۲۰۳۵ مطالعه تطبیقی رویکردهای ملی

فناوری های سایبری برترساز به عنوان یکی از مولفه های بنیادین قدرت ملی نقش تعیین کننده ای در بازتعریف امنیت ملی، حکمرانی دیجیتال و موازنه ژئوپلیتیکی کشورها ایفا می کنند. هدف این پژوهش، روندیابی و آینده نگاری فناوری های سایبری برترساز تا افق ۲۰۳۵ و تحلیل تطبیقی رویکردهای ملی کشورهای پیشرو است. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کیفی و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات، تحلیل محتوای کیفی، تحلیل تطبیقی و اعتبارسنجی یافته ها از طریق پنل خبرگان انجام شده است. در فرآیند مرور نظام مند، ۳۵۷ منبع علمی و راهبردی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ بررسی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۲۷ منبع کلیدی برای تحلیل انتخاب شد. یافته های پژوهش نشان داد که هفت فناوری برترساز شامل هوش مصنوعی و هوش مصنوعی مولد، امنیت سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی، شبکه های ارتباطی نسل آینده (۵/۶)، رایانش کوانتومی رایانش نور و مورفیک، اینترنت اشیا و سامانه های هوشمند، و بلاک چین و فناوری دفتر کل توزیع شده بیشترین نقش را در تحول آینده فضای سایبری خواهند داشت. همچنین تحلیل تطبیقی رویکردهای ایالات متحده، چین، روسیه و اتحادیه اروپا نشان داد که اگرچه این کشورها در اولویت بندی فناوری های راهبردی همگرایی قابل توجهی دارند اما در الگوی حکمرانی فناوری، نحوه سرمایه گذاری، سیاست های امنیت سایبری و رویکردهای آینده نگاری تفاوت های معناداری مشاهده می شود. بر پایه تلفیق یافته های مرور نظام مند، شش روند کلان فناوری و چهار سناریوی محتمل آینده تا افق ۲۰۳۵ استخراج و سپس از طریق پنل خبرگان اعتبارسنجی شد. نتایج پژوهش چارچوبی مبتنی بر شواهد برای سیاست گذاری، سرمایه گذاری فناورانه و برنامه ریزی راهبردی کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فناوری های سایبری برترساز و تحولات آینده فضای سایبری ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، آینده نگاری فناوری ، روندیابی ، سایبری ، فناوری برترساز ، ۲۰۳۵ ، امنیت سایبری ، هوش مصنوعی ، محاسبات کوانتومی ، شبکه های نسل ۵ و ۶ ، اینترنت اشیا ، جهان هوشمند