آینده پژوهی تاثیر پدیده های جهانی بر حوزه آموزش سناریوها و الزامات برای نظام فرماندهی و کنترل در عصر هوش مصنوعی

در عصر تحولات پرشتاب جهانی و دگرگونی های عمیق فناورانه پدیده هایی مانند جهانی شدن، هوش مصنوعی، تغییرات ژئوپلیتیک و بحران های فرامرزی بنیان های نظام های آموزشی را متحول ساخته اند. این تحولات برای حوزه تخصصی و حیاتی "فرماندهی و کنترل (C۲)" که وابستگی شدیدی به کیفیت نیروی انسانی تصمیم گیر دارد، از اهمیت راهبردی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف آینده پژوهی تاثیر هم رسایی پدیده های جهانی بر نظام آموزش فرماندهی و کنترل در افق زمانی ۱۴۱۰ تا ۱۴۲۰ خورشیدی انجام شده است. این پژوهش از نوع کیفی اکتشافی با رویکرد سناریونگاری مبتنی بر ماتریس تاثیر عدم قطعیت است. در گام نخست با جستجوی نظام مند در پایگاه های معتبر علمی ۱۸۷ سند شناسایی و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۳۰ سند برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده ها با روش تحلیل محتوای جهت دار کدگذاری شدند. در گام دوم با مشارکت ۱۴ خبره فهرست اولیه از ۲۱ پیشران به ۹ پیشران کلیدی تقلیل یافت. در گام سوم با استفاده از ماتریس تاثیر عدم قطعیت دو عدم قطعیت محوری انتخاب و چهار سناریوی سازگار تدوین شدند. اعتبارسنجی سناریوها با روش دلفی در طی دو دور انجام شد. یافته ها نشان می دهد که چهار پیشران «یکپارچگی هوش مصنوعی»، «الگوی حکمرانی آموزشی جهانی»، «تاب آوری نهادی» و «عدالت دیجیتال» بیشترین تاثیر و عدم قطعیت را دارند. بر اساس دو عدم قطعیت محوری، چهار سناریوی «آموزش هوشمند یکپارچه»، «دژهای آموزشی دیجیتال»، «اتحادیه های یادگیری انسانی محور» و «آموزش چابک زمینه مند» تدوین گردید. نتایج نشان می دهد که مسیر مطلوب طراحی مدل های ترکیبی با تاکید بر عدالت، آموزشی بومی سازی فناوری و تقویت تاب آوری نهادی است. نتیجه گیری می شود که تاثیر پدیده های جهانی و هوش مصنوعی بر آموزش فرماندهی و کنترل اجتناب ناپذیر اما قابل مدیریت است و موفقیت در گرو طراحی نظام های آموزشی هیبریدی و پویا می باشد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، آموزش نظامی ، فرماندهی و کنترل ، هوش مصنوعی ، سناریونگاری ، جهانی شدن ، دانشجوی دکترا ، مدیریت راهبردی فضای سایبری