تحلیل تطبیقی هستی شناسی تصویر عکاسی و تصویر هوش مصنوعی

در دهه سوم قرن بیست و یکم جهان بصری با گسستی تاریخی و بی سابقه مواجه شده است که بنیان های معرفت شناختی و هستی شناسانه «تصویر» را به لرزه درآورده است. ظهور و تکامل شتابان مدل های مولد تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی پارادایم جدیدی را در زیست بوم تصاویر دیجیتال پدید آورده است که مرزهای سنتی و مستحکم میان بازنمایی و شبیه سازی را مخدوش کرده است. پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این پرسش که تصویر هوش مصنوعی می تواند جایگزین عکس شود با اتخاذ رویکردی کیفی، انتقادی و مبتنی بر روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری گسترده از چارچوب های نظری کلاسیک فلسفه عکاسی، تلاش می کند تا ماهیت هستی شناسانه تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی را در تقابل دیالکتیکی با عکس سنتی واکاوی کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اگرچه هوش مصنوعی در سطح شمایلی و در تولید ویژگی های بصری سطحی نظیر نورپردازی، بافت، عمق میدان و پرسپکتیو به فتو رئالیسم دست یافته و قادر است در بازارهای تجاری، تبلیغاتی و استوک جایگزین بخش بزرگی از عکاسی شود اما در سطح نمایه ای و هستی شناسانه فاقد عنصر حیاتی و غیر قابل جایگزین رد یا اثر است. تصویر ساخته شده با هوش مصنوعی نه جایگزین عکاسی بلکه گونه ای جدید از تصویرسازی با نام هایی همچون سینتوگرافی است که اگرچه زیبایی شناسی عکاسانه را تقلید می کند اما فاقد روح زمان مندی، تجربه زیسته و حقیقت استنادی عکس است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مولد ، هستی شناسی عکس ، نمایه ، سینتوگرافی ، فضای نهفته