بررسی موردی نقش آب بندی سازهای مخازن ذخیره بتنی در کاهش هدررفت آب: تجربه اجرای یک مخزن بتنی ۱۵۰۰۰ مترمکعبی

هدررفت آب یکی از چالش های اصلی مدیریت منابع آبی در کشورهای در حال توسعه و از جمله ایران است و بخش قابل توجهی از مطالعات موجود در این زمینه بر تلفات فیزیکی شبکه توزیع، خطوط انتقال، اتصالات و انشعابات متمرکز شده اند، در حالی که نقش نشتی سازهای مخازن ذخیره ی بتنی به عنوان یکی از منابع پنهان و کمتر مطالعه شده ی هدررفت واقعی آب در ادبیات فنی داخلی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله با استناد به تجربه ی اجرایی نگارنده در سرپرستی کارگاه ساخت یک مخزن ذخیره ی بتنی به گنجایش ۱۵۰۰۰ مترمکعب علل فنی اجرایی بروز نشتی در دیواره و کف مخزن شامل ترک های حرارتی ناشی از بتن ریزی حجیم و ضعف در اجرای درزهای اجرایی بررسی و با یافته های پژوهش های پیشین در حوزه ی کنترل ترک حرارتی بتن حجیم و عملکرد مواد آب بند مقایسه شده است. سپس روش اجرایی به کار گرفته شده برای رفع نشتی شامل اجرای پرایمر قیری پایه آبی در سطح خارجی سازه و مواد پرایمری چند جزئی در سطح داخلی تشریح و در قالب یک چارچوب ارزیابی اثر بالقوه ی آن بر کاهش سهم فیزیکی آب بدون درآمد برآورد شده است. نتایج این بررسی موردی نشان می دهد که توجه به کیفیت اجرای سازهای مخازن ذخیره به ویژه کنترل حرارتی بتن ریزی حجیم و انتخاب صحیح مواد آب بند می تواند به عنوان یک اقدام مکمل در کنار برنامه های مرسوم کاهش هدررفت آب (نظیر کنترل نشتی شبکه و مدیریت فشار) در نظر گرفته شود. این مقاله می تواند مبنایی برای مطالعات کمی گسترده تر روی سهم نشتی مخازن ذخیره در آمار ملی هدررفت آب باشد.

کلیدواژه ها:

هدررفت ، آب ، آب بدون درآمد ، آب بندی سازه ای ، مخزن بتنی ، ترک ، حرارتی ، بتن حجیم ، مواد آب بند کریستالی