بازآفرینی بافتهای تاریخی در حیطه تاب آوری شهری با تمرکز بر تغییرات اقلیمی و بحرانها

بافتهای تاریخی به عنوان لایه های هویت ساز، شهرها هم اکنون در خط مقدم مواجهه با مخاطرات اقلیمی و بحران های نوظهور از جمله سیلاب، جزایر گرمایی، فرونشست، زلزله و شوک های اقتصادی اجتماعی قرار دارند. رویکردهای صرفا حفاظتی سنتی به دلیل عدم پیوند با سیاست های تاب آوری شهری در تضمین پایداری کارکردی و تداوم حیات اجتماعی این بافت ها ناکام بوده اند. این پژوهش با تکیه بر اسناد بین المللی و راهنماهای تخصصی میراث چارچوبی عملیاتی برای بازآفرینی بافت های تاریخی با رویکرد تاب آوری چندخطره ارائه می دهد. در این راستا ضمن تبیین مفاهیم کلیدی تاب آوری، آسیب پذیری، مسیرهای توسعه تاب آور و مفهوم بازسازی بهتر، پیوندی نظام مند میان راهبردهای کالبدی-اجتماعی (مانند راهکارهای طبیعت پایه، سازگاری حرارتی و مدیریت گردشگری) با سازوکارهای حکمرانی، تامین مالی و مشارکت ذینفعان ترسیم شده است. یافته ها که حاصل مرور نظام مند منابع و تحلیل نمونه های موفق بین المللی است، نشان می دهد که ادغام میراث فرهنگی در برنامه های سازگاری اقلیمی و کاهش ریسک سوانح نه تنها منجر به کاهش خسارات می شود، بلکه به تقویت سرمایه اجتماعی، پویایی اقتصاد محلی و ارتقای حس مکان میانجامد. مقاله در نهایت با ارائه یک چارچوب مرحله ای (شامل تشخیص، ریسک، برنامه ریزی یکپارچه، مداخله کم خطر و پایش تطبیقی) و ماتریس اقدامات اولویت دار به پایان می رسد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی بافت تاریخی ، تاب آوری شهری ، تغییرات اقلیمی ، چندخطره ، چندسوش ، سازگاری ، کاهش ریسک سوانح