ارزیابی دقت فتوگرامتری پهپاد محور در پروژه های راهسازی با تاکید بر محاسبه احجام عملیات خاکی و کنترل شیبهای طولی و عرضی

کنترل هندسی پروژه های راه سازی به برداشت های سریع متراکم و تکرارپذیر نیاز دارد؛ زیرا خطا در تراز و مرز سطح می تواند مستقیما بر احجام عملیات خاکی و کنترل شیب اثر بگذارد. هدف این پژوهش ارزیابی قابلیت فتوگرامتری پهپاد محور برای محاسبه احجام خاک برداری و خاک ریزی و کنترل شیب های طولی و عرضی است. پژوهش در دو لایه انجام شد نخست باز تحلیل هدفمند دو مطالعه میدانی که حجم پهپادی و حجم مرجع زمینی را برای محدوده یکسان گزارش کرده اند؛ دوم تحلیل انتشار عدم قطعیت در یک کریدور مصنوعی بازتولیدپذیر به طول ۵۰۰ متر با فاصله ایستگاه ۲۰ متر و عرض بستر ۱۲ متر. سه سناریوی ریشه میانگین مربعات خطای ارتفاعی سطح برابر ۵، ۷٫۵ و ۱۰ سانتی متر تعریف و برای هر سناریو ۱۲۰۰۰۰ تحقق مونت کارلو اجرا شد. با یکسان سازی تعریف خطای نسبی و استفاده از حجم مرجع در مخرج، اختلاف های باز محاسبه شده در مطالعه لی و همکاران به ترتیب، ۲٫۴۲، ۲٫۵۸ و ۲٫۴۶ درصد و در مطالعه چونپاتاتیپ و همکاران منفی ۴٫۲۵ درصد بود. در شبیه سازی میانه خطای مطلق حجم خاکریزی برای سه سطح خطا به ترتیب ۰٫۵۹، ۰٫۸۸ و ۱٫۰۱۸ درصد و سقف ۹۵ درصد آن ۰٫۹۵، ۱٫۴۲ و ۱٫۹۰ درصد به دست آمد؛ برای خاک برداری میانه خطا به ترتیب ۰٫۶۰، ۰٫۹۰ و ۱٫۲۰ درصد و سقف ۹۵ درصد آن به ترتیب ۱٫۰۶، ۱٫۵۹ و ۲٫۰۱۳ درصد بود. در سناریوی ۱۰ سانتی متر، سقف ۹۵ درصد بیشینه خطای شیب طولی و عرضی به ترتیب ۱٫۵۰ و ۲٫۰۷۷ واحد درصد بود در حالی که سقف ۹۵ درصد قدر مطلق خطای همه ایستگاه ها به ترتیب ۰٫۸۷ و ۱٫۵۹ واحد درصد به دست آمد. تحلیل حساسیت نشان داد اثر جابه جایی مرز به هندسه همان کریدور وابسته است و نباید به صورت یک ضریب عمومی تعمیم داده شود. در محدوده شرایط و سناریوهای بررسی شده، فتوگرامتری پهپاد محور برای پایش دوره ای و محاسبه احجام عمده قابل استفاده است مشروط بر ارزیابی با نقاط کنترل و مستقل، تولید مدل رقومی زمین فیلتر شده، یکسان سازی مرزها و کنترل زمینی لایه های حساس.

کلیدواژه ها:

فتوگرامتری پهپاد محور ، عملیات خاکی ، مدل رقومی زمین ، کنترل هندسی ، شیب طولی ، شیب عرضی ، مونت کارلو