طراحی چارچوب اجرایی مدیریت ریسک در واحد شهرسازی شهرداری با هدف کاهش زمان ارائه خدمات و بهبود کارایی سازمانی؛ مطالعه موردی شهرداری شیراز

شهرداری ها به عنوان نهادهای اصلی مدیریت شهری همواره با پیچیدگی های فرآیندی، تنوع وظایف و افزایش انتظارات شهروندان مواجه هستند. در این میان واحدهای شهرسازی به دلیل ماهیت چند مرحله ای فرآیندهای اجرایی، وابستگی به تعاملات بین بخشی و نقش مستقیم در ارائه خدمات به شهروندان از جمله بخش هایی هستند که بیشترین تاثیر را از ریسک های عملیاتی می پذیرند. هدف پژوهش حاضر طراحی چارچوب اجرایی مدیریت ریسک در واحدهای شهرسازی شهرداری با تاکید بر کاهش زمان ارائه خدمات و بهبود کارایی سازمانی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی تحلیلی با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) است که به صورت مطالعه موردی در شهرداری شیراز انجام شده است. در مرحله نخست ریسک های فرآیندی موثر بر ارائه خدمات شهرسازی از طریق بررسی اسناد، تحلیل فرآیندها و مصاحبه نیمه ساختار یافته با خبرگان و کارشناسان شناسایی گردید. در مرحله دوم ریسک های شناسایی شده با استفاده از روش تحلیل حالات شکست و آثار آن (FMEA) و شاخص عدد اولویت ریسک (RPN) ارزیابی و اولویت بندی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهمترین ریسک های موثر بر افزایش زمان ارائه خدمات شهرسازی شامل تاخیر در استعلامات بین بخشی، تعدد مراحل اداری، نقص مدارک پرونده ها و خطاهای کارشناسی است. نتایج تحلیل FMEA نشان داد که ریسک تاخیر در پاسخ استعلامات بین بخشی با مقدار RPN برابر با ۱۰۰ بالاترین سطح اولویت را داشته و به عنوان بحرانی ترین عامل موثر بر کاهش کارایی فرآیندهای شهرسازی شناسایی شد؛ همچنین تحلیل تجمیعی نشان داد که ریسک های فرآیندی نسبت به سایر ابعاد ریسک (انسانی، سازمانی و سیستمی) بیشترین تاثیر را بر افزایش زمان ارائه خدمات دارند. بر اساس نتایج، چارچوب پیشنهادی مدیریت ریسک شامل مراحل شناسایی مستمر ریسک ها، ارزیابی و اولویت بندی، طراحی اقدامات کنترلی، تعیین مسئولیت ها و پایش دوره ای ارائه شد. این چارچوب می تواند با تمرکز بر نقاط بحرانی فرآیند زمینه کاهش تاخیرهای اجرایی، افزایش هماهنگی سازمانی و ارتقای کیفیت خدمات شهرسازی را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک ، ریسک ، عملیاتی ، واحد شهرسازی شهرداری ، شیراز ، کاهش زمان خدمات ، تحلیل FMEA ، کارایی سازمانی