توسعه چارچوب مدیریت ریسک پروژه در نشریه ۶۵۹ با رویکرد تاب آوری تحلیل تطبیقی بر پایه PMBOK® Guide - Eighth Edition و ارزیابی با نظر خبرگان

پروژه های عمرانی و زیرساختی در محیطی اجرا می شوند که با پیچیدگی، عدم قطعیت، وابستگی های متقابل و اختلال های پیش بینی نشده همراه است. در چنین شرایطی مدیریت ریسک باید فراتر از شناسایی و کنترل تهدیدها، ظرفیت انطباق و تداوم پروژه را نیز تقویت کند (Qazi et al., ۲۰۱۶; Rahi, ۲۰۱۹). نشریه ۶۵۹ به عنوان راهنمای ملی مدیریت ریسک پروژه در ایران چارچوبی آموزشی و اجرایی ارائه می دهد (نظری و همکاران، ۱۳۸۷). با این حال تحولات اخیر در مدیریت پروژه و تاکید PMBOK® Guide - Eighth Edition بر اصول سفارشی سازی و ارزش آفرینی، ضرورت بازاندیشی در این چارچوب را برجسته ساخته است (Project Management Institute, ۲۰۲۵). این پژوهش با هدف توسعه چارچوب مدیریت ریسک نشریه ۶۵۹ با رویکرد تاب آوری انجام شد. روش پژوهش تحلیلی تطبیقی و مبتنی بر دلفی الکترونیکی در دو دور بود. ابتدا شکاف های مفهومی استخراج و سپس چارچوب پیشنهادی در پنج لایه تدوین و با نظر خبرگان ارزیابی شد. نتایج نشان داد ۲۷ گویه از ۲۹ گویه دارای اجماع قابل قبول اند و اولویت توسعه بر یکپارچه سازی مدیریت ریسک با برنامه، پروژه، قرارداد، تدارکات و سازوکارهای تصمیم گیری در شرایط اختلال متمرکز است. چارچوب ارائه شده می تواند مبنایی برای روزآمدسازی نشریه ۶۵۹ و تقویت تاب آوری پروژه های کشور باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک پروژه ، تاب آوری پروژه ، نشریه ۶۵۹ ، PMBOKS ، روش دلفی