مولفه های سازگاری اقلیمی در بازآفرینی فضاهای عمومی شهری مروری تحلیلی بر ادبیات

با تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی در شهرها ضرورت بازنگری در رویکردهای بازآفرینی شهری بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در این میان فضاهای عمومی شهری به دلیل نقش همزمان در ساختار محیطی و زندگی اجتماعی شهر یکی از مهم ترین عرصه های مداخله برای ارتقای سازگاری اقلیمی به شمار می آیند. با وجود گسترش مطالعات در حوزه راه حل های مبتنی بر طبیعت، حکمرانی مشارکتی و عدالت فضایی، ادبیات موجود همچنان با نوعی پراکندگی مفهومی در تبیین ابعاد سازگاری اقلیمی در بازآفرینی فضاهای عمومی مواجه است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی و سازمان دهی مولفه های سازگاری اقلیمی در بازآفرینی فضاهای عمومی شهری بر اساس مرور تحلیلی ادبیات علمی است. این پژوهش از نظر هدف توسعه ای - نظری و از نظر روش مروری - تحلیلی است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع معتبر مرتبط با حوزه های بازآفرینی شهری، سازگاری اقلیمی و راه حل های مبتنی بر طبیعت گردآوری شده و با استفاده از تحلیل کیفی محتوا مفاهیم و مولفه های کلیدی استخراج و دسته بندی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که سازگاری اقلیمی در بازآفرینی فضاهای عمومی شهری فرایندی چند بعدی است و نمی توان آن را به مداخلات صرفا کالبدی یا زیست محیطی تقلیل داد. بر اساس تحلیل ادبیات چارچوب مفهومی پژوهش چهار سطح به هم پیوسته را برای تبیین این فرایند پیشنهاد می کند: بعد کالبدی - محیطی، بعد اجتماعی - تجربی، بعد مشارکتی - حکمرانی و بعد عدالت محور. این ابعاد در تعامل با یکدیگر زمینه ارتقای تاب آوری محیطی، تقویت حضورپذیری اجتماعی، افزایش مشارکت شهروندان و توزیع عادلانه منافع فضایی را فراهم می کنند. در مجموع یافته های پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی فضاهای عمومی اقلیم سازگار مستلزم رویکردی یکپارچه است که طبیعت، جامعه، حکمرانی و عدالت فضایی را به طور همزمان در نظر گیرد.

کلیدواژه ها:

سازگاری اقلیمی ، بازآفرینی شهری ، فضاهای عمومی شهری ، راه حل های مبتنی بر طبیعت ، عدالت فضایی ، تاب آوری شهری