تصمیم گیری مبتنی بر هوش مصنوعی در حسابداری و حسابرسی چالش های اخلاقی و تفکر هنجاری

این پژوهش با هدف شناسایی چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در سیستم های حسابداری و بررسی آنها در چارچوب مدل چهار مولفه ای رست انجام شده است. در این راستا نقش هوش مصنوعی به عنوان ابزاری میانجی در بستر تصمیم گیری های حسابداری مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه به ادبیات حسابداری و حسابرسی کمک می کند و هوش مصنوعی را به عنوان عاملی ذهنی و واسطه ای در بستر اجتماعی مادی مورد بررسی قرار می دهد. بر مبنای استدلال اصلی پژوهش هوش مصنوعی به تنهایی با وجود نقش توانمندساز و میانجیگر خود در حسابداری قادر به اتخاذ تصمیمات اخلاقی نیست زیرا مطابق مدل رست فاقد پیش شرط های لازم برای چنین تصمیم گیری هایی است. افزون بر این با وجود قابلیت های یادگیری و انطباق پذیری هوش مصنوعی به اهداف از پیش تعیین شده توسط انسان ها وابسته است و در نتیجه از بی طرفی واقعی برخوردار نیست. در این پژوهش ۱۳۸ مقاله از ۴۳ مجله معتبر بین المللی حسابداری بررسی شده و از طریق کدگذاری موضوعی، پنج چالش اصلی اخلاقی در تصمیم گیری مبتنی بر هوش مصنوعی شناسایی شده است. بی طرفی، حریم خصوصی، شفافیت، پاسخگویی و قابلیت اطمینان در نهایت با بهره گیری از مولفه های مدل رست به عنوان چارچوبی منسجم این مطالعه به صورت انتقادی به تحلیل این چالش ها و پیامدهای آنها برای همکاری آینده میان انسان و هوش مصنوعی در حوزه های مختلف می پردازد. همچنین پیشنهاد می شود برای تضمین تصمیم گیری اخلاقی مبتنی بر هوش مصنوعی فرایندهای حسابرسی داخلی و مستقل از نظر مهارت ها و سطح آگاهی متناسب با این تحولات توسعه و به روزرسانی شوند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدل رست ، تصمیم گیری اخلاقی ، چالش های هنجاری و اجتماعی ، آینده حسابداری