بررسی اثر چرخش اجباری حسابرس بر کیفیت حسابرسی با تاکید بر کنترلهای داخلی

چرخش اجباری حسابرس یکی از سازوکارهای نظارتی مورد توجه نهادهای قانون گذار برای ارتقای استقلال و کیفیت حسابرسی است؛ با این حال، میزان اثربخشی آن می تواند تحت تاثیر ویژگی های محیط کنترلی شرکت قرار گیرد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر چرخش اجباری حسابرس بر کیفیت حسابرسی با تاکید بر نقش تعدیل گر کنترل های داخلی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی پس رویدادی است. داده های مربوط به چرخش حسابرس، کیفیت حسابرسی و کنترل های داخلی برای بازه زمانی ۱۳۹۶ الی ۱۴۰۳ از صورت های مالی و گزارش های حسابرسی استخراج و با استفاده از رگرسیون چند متغیره و روش داده های تابلویی تحلیل شد. نتایج مدل نخست نشان داد که چرخش اجباری حسابرس اثر مثبت و معناداری بر کیفیت حسابرسی دارد و این یافته موید آن است که تغییر دوره ای حسابرس می تواند استقلال حرفه ای را افزایش داده و کیفیت رسیدگی را بهبود بخشد. همچنین متغیر تخصص حسابرس در صنعت اثر مثبت و بسیار معناداری بر کیفیت حسابرسی داشته و به عنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقای کیفیت شناخته شده است. در مقابل، نوسانات نسبت بدهی اثر منفی و معناداری بر کیفیت حسابرسی داشته و بیانگر نقش ریسک مالی شرکت در کاهش کیفیت حسابرسی است. در مدل دوم با ورود متغیر ضعف کنترل های داخلی اثر چرخش حسابرس تضعیف و غیرمعنادار شد و متغیر ضعف کنترل های داخلی چه به صورت مستقیم و چه به صورت تعاملی با چرخش حسابرس، اثر معناداری بر کیفیت حسابرسی نداشت؛ بنابراین نقش تعدیل کنندگی کنترل های داخلی در این پژوهش تایید نشد. نتایج نشان داد که کیفیت حسابرسی پدیده ای چندبعدی است که هم از ویژگی های حسابرس و هم از وضعیت مالی و ساختار کنترلی شرکت ها تاثیر می پذیرد. این یافته ها ضمن غنای ادبیات موجود می توانند برای سیاست گذاران نهادهای نظارتی و مدیران شرکت ها در بهبود سازوکارهای حسابرسی و ارتقای نظام گزارشگری مالی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

چرخش اجباری ، حسابرس ، کیفیت حسابرسی ، کنترل های داخلی