بررسی اشتباه در قراردادها از منظر حقوق ایران و افغانستان

اشتباه یا همان پندار نادرست یکی از عوامل تعارض با اصل لزوم و اصل صحت است که باعث ایجاد تزلزل در معاملات می شود، اشتباه یکی از عیوب اراده در حقوق ایران و افغانستان به رسمیت شناخته شده است اما در هر دو کشور یکسان نیست. گاهی اشتباه به اندازه ای مهم است که اراده و توافق را از بین می برد و موجب بطلان معامله می شود، برخی اوقات سبب ایجاد حق فسخ می شود و در برخی موارد هیچ گونه اثری ندارد. در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی-تطبیقی تلاش بر این شده است که ماهیت، مبانی، وجوه افتراق و اشتراک در قراردادها در حقوق ایران و افغانستان مورد بررسی قرار گیرد. وجه تشابه در حقوق دو کشور این است که هرگاه اشتباهی در خود موضوع معامله رخ دهد موجب بطلان عقد می شود وجه تفاوت آن این است، اشتباه در شخص طرف معامله در قانون مدنی افغانستان در صورتی که علت عمده عقد باشد، موجب حق فسخ می شود اما در قانون مدنی ایران سبب بطلان قرارداد است. در قانون افغانستان از اشتباه حسابی و قلمی نام برده است و آن را در عقد غیر موثر دانسته در حالی که در قانون مدنی ایران بیان نشده است. بنابراین در حقوق ایران و افغانستان در رابطه با اشتباه اشتراک و افتراق وجود دارد که با مطالعه و بررسی تطبیقی نکات قوت و ضعف هر دو روشن شده است و می توان نقطه عطفی در حقوق دو کشور تلقی شود.

کلیدواژه ها:

اشتباه ، قرارداد ، بطلان ، فسخ ، حقوق ایران و افغانستان