میان سطرهای فرمان و مکث های اعتراض: خوانش فوکویی از پویایی سلطه و مقاومت در دانشگاه فرهنگیان

زمینه و هدف: این پژوهش، به بررسی رابطه میان سلطه و مقاومت در دانشگاه فرهنگیان بر اساس رویکرد میشل فوکو می پردازد. از آنجا که تعامل داینامیک سلطه و مقاومت، پویایی تعاملی به همراه می آورد و این پویایی بر تربیت معلم تاثیرگذار است، بنابراین تحلیل رابطه میان این دو پدیده می تواند نکات ارزنده ای را در تربیت معلم برای ساختار نظام آموزشی آشکار کند. روش: استراتژی تحقیق به کاررفته در پژوهش، استراتژی قیاسی است. روش گردآوری اطلاعات نیز مشاهده بدون ساخت، مشارکتی و آشکار است. به طوری که خود محقق در فرایند تحقیق حضور داشته و نمودهای سلطه را جمع آوری کرده است. روش تحلیل و تفسیر اطلاعات نیز، روش استنتاجی و برآوردی است. بدین منظور، اطلاعات گردآوری شده از طریق مشاهده که در برگیرنده ابعاد مختلف و گوناگون موضوع موردنظر هستند، مورد هم سنجی و تطبیق با چارچوب و مفاهیم نظری قرار گرفت و در نهایت، جمع بندی نظری از آن استنتاج شد. یافته ها: یافته های این پژوهش نشان می دهد که پویایی سلطه و مقاومت در دانشگاه فرهنگیان، امری دائمی بوده و از ساختار کلان تا ساختار خرد، نمود پیدا می کند. روند تاریخی تربیت معلم نیز گویای سازوکارهای سلطه و مقاومت است. علاوه بر این، پویایی سلطه و مقاومت، کنش های اجتماعی را نیز شکل می دهد. نتیجه گیری: نتیجه پژوهش حاکی از این است که تضاد جریان سلطه و مقاومت، به معنای یک تضاد برنده-بازنده نیست؛ بلکه یک بازی پیچیده از مذاکره و همزیستی است که در آن هر جنبش سلطه ای، زمینه ساز مقاومت های معنوی و فکری می شود. به عبارتی، پویایی سلطه و مقاومت در دانشگاه فرهنگیان، تعاملی دوطرفه و رابطه ای دیالکتیک است که توسعه فکری و حرکت رو به جلوی دانشگاه را در پی دارد.

کلیدواژه ها:

سلطه ، مقاومت ، تعامل داینامیک ، دانشگاه فرهنگیان ، رابطه دیالکتیک