بررسی رابطه سواد هوش مصنوعی معلمان با میزان آمادگی آنان برای به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی در فرایند تدریس

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سواد هوش مصنوعی معلمان و میزان آمادگی آنان برای به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی در فرایند تدریس مدارس ابتدایی شهرستان پاکدشت انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی همبستگی بوده و جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی شهرستان پاکدشت به تعداد ۱۳۳۵ نفر بود که بر اساس جدول مورگان، حجم نمونه ۳۰۵ نفر تعیین و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از دو پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه سواد هوش مصنوعی نگ و همکاران (۲۰۲۱) و پرسشنامه آمادگی معلمان برای به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی ایانواله و همکاران (۲۰۲۴) استفاده شد. روایی محتوایی ابزارها با استفاده از روش لاوشه تایید و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه سواد هوش مصنوعی ۰/۹۰ و برای پرسشنامه آمادگی ۰/۸۴ محاسبه شد. داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین سواد هوش مصنوعی معلمان و میزان آمادگی آنان برای به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی در فرایند تدریس رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰/۸۴۴). همچنین بین ابعاد سه گانه سواد هوش مصنوعی یعنی دانش (r=۰/۷۲۲)، مهارت (r=۰/۷۴۰) و نگرش (r=۰/۶۳۸) با آمادگی معلمان رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که سه بعد دانش، مهارت و نگرش در مجموع ۷۱/۷ درصد از واریانس آمادگی معلمان را تبیین می کنند و در این میان مهارت هوش مصنوعی با ضریب بتای ۰/۵۵۱ بیشترین نقش را در پیش بینی آمادگی معلمان دارد. بر اساس یافته ها پیشنهاد می شود دوره های توانمندسازی معلمان با تاکید بر مهارت های عملی در حوزه هوش مصنوعی طراحی و اجرا شود و زیرساخت های فناورانه مدارس جهت بهره گیری موثر از این فناوری فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، آمادگی معلمان برای به کارگیری فناوری هوش مصنوعی ، فرایند تدریس ، فناوری های آموزش نوین ، یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی ، مهارت های قرن ۲۱