نقش رهبری دیجیتال مدیران مدارس در ارتقای یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رهبری دیجیتال مدیران مدارس در ارتقای یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان ورامین انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع پیمایشی با رویکرد همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان پایه نهم تا دوازدهم مدارس متوسطه شهرستان ورامین در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به تعداد ۱۹۰۰ نفر تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران تعداد ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد رهبری دیجیتال مدیران خان (۲۰۲۵) مشتمل بر ۶ گویه در سه بعد آگاهی بخشی نسبت به مخاطرات فناوری های اطلاعاتی، هدایت هوشمندانه در محیط های دیجیتال و مدیریت مسئولانه فناوری و پرسشنامه محقق ساخته یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی شامل ۲۰ گویه بود. روایی ابزارها از طریق روایی صوری و محتوایی مورد تایید متخصصان قرار گرفت و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ در سطح مطلوب تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ و به کارگیری آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که رهبری دیجیتال مدیران مدارس نقش مثبت و معناداری در ارتقای یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی دانش آموزان دارد و توانست ۶۳/۴ درصد از واریانس یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی را تبیین کند. علاوه بر این، نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که در بین ابعاد رهبری دیجیتال، هدایت هوشمندانه در محیط های دیجیتال با ضریب بتای استاندارد ۰٫۴۰۵ بیشترین سهم را در پیش بینی یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی دانش آموزان دارد؛ پس از آن مدیریت مسئولانه فناوری و آگاهی بخشی نسبت به مخاطرات فناوری های اطلاعاتی قرار گرفتند. بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که توسعه شایستگی های رهبری دیجیتال مدیران مدارس، ارتقای سواد دیجیتال، هدایت هدفمند فناوری های آموزشی و مدیریت مسئولانه ابزارهای هوش مصنوعی زمینه بهره گیری اثربخش از هوش مصنوعی در فرایند یاددهی-یادگیری را فراهم ساخته و می تواند موجب بهبود کیفیت آموزش، افزایش مشارکت یادگیرندگان، شخصی سازی یادگیری و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان شود. بنابراین توجه سیاست گذاران و مدیران نظام آموزشی به توسعه رهبری دیجیتال، یکی از الزامات اساسی تحول مدارس در عصر هوش مصنوعی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

رهبری دیجیتال مدیران ، مدارس ، یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی دانش آموزان دوره متوسطه ، هدایت هوشمندانه ، مدیریت مسئولانه فناوری ، آگاهی بخشی نسبت به مخاطرات فناوری