پیوند علم مهارت و عمل در تعلیم و تربیت اسلامی: رویکردی تحلیلی

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش و اهمیت علم دانش و مهارت در فرایند تعلیم و تربیت اسلامی و تبیین نسبت میان معرفت توانایی عملی و عمل در شکل گیری شخصیت متربی است. این پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی، به بررسی آموزه های قرآن کریم روایات و دیدگاه برخی اندیشمندان مسلمان در حوزه تعلیم و تربیت پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در نگرش اسلامی تعلیم صرفا به انتقال اطلاعات و افزایش محفوظات محدود نمی شود، بلکه معرفت زمانی در فرایند تربیتی به کمال نسبی می رسد که به توانایی و سپس رفتار و عمل تبدیل شود. در این میان مهارت را می توان حلقه واسط میان دانش و عمل دانست؛ زیرا فرد برای به کارگیری آموخته های خود در موقعیت های واقعی به توانایی عملی، تمرین، تجربه و فرصت کاربرد دانش نیاز دارد. همچنین بررسی آموزه های قرآنی و روایی نشان می دهد که جدایی علم از عمل، با غایت تربیت اسلامی سازگار نیست و علم در صورتی ارزش تربیتی خود را آشکار می کند که در اصلاح رفتار، شکل گیری فضایل اخلاقی و مسئولیت پذیری فرد نقش ایفا کند. بر این اساس می توان گفت الگوی مطلوب تعلیم و تربیت اسلامی، الگویی یکپارچه از دانستن، توانستن و عمل کردن است که در نهایت باید به شکل گیری شخصیت متعادل اخلاقی و مسئول در متربی منجر شود.

کلیدواژه ها:

تعلیم ، تربیت ، دانش ، مهارت ، اسلام