شعر به مثابه رسانه: تحلیل فرایند ارتباطی در دیوان حافظ بر اساس مدل لاسول، نظریه دروازه بانی و برجسته سازی

شعر در جوامع پیشامدرن یکی از راه های مهم انتقال و گردش پیام در جامعه بود. پژوهش حاضر با رویکردی میان رشته ای فرایند ارتباطی در غزل های حافظ را بر اساس مدل ارتباطی لاسول (Harold Dwight Lasswell)، نظریه دروازه بانی (Gatekeeping Theory) و نظریه برجسته سازی (Agenda-Setting Theory) بررسی می کند. روش پژوهش کیفی و توصیفی - تحلیلی است و داده ها از میان ابیاتی با مضامین اجتماعی، اخلاقی و مرتبط با مناسبات قدرت انتخاب شده اند. یافته ها نشان می دهد که حافظ با انتخاب و برجسته سازی برخی مسائل اجتماعی و بهره گیری از ظرفیت های زبان شاعرانه پیام های اجتماعی و انتقادی را متناسب با مخاطب صورت بندی و منتقل می کند. از این منظر، مدل لاسول عناصر فرایند ارتباطی در غزل حافظ، نظریه دروازه بانی چگونگی انتخاب موضوعات و نظریه برجسته سازی نحوه معطوف شدن توجه مخاطب به مسائل طرح شده در شعر را آشکار می سازند.

کلیدواژه ها:

شعر ، حافظ ، شعر به مثابه رسانه ، ارتباطات ، مدل لاسول ، دروازه بانی ، برجسته سازی