طراحی سیستم استنتاج فازی-سلسله مراتبی اخلاق محور (EF-HIS) برای ارزیابی عملکرد مدیران منابع انسانی: غلبه بر خطای هاله ای و خطای جبرانی

ارزیابی عملکرد مدیران منابع انسانی به دلیل ماهیت چندبعدی، کیفی و آغشته به عدم قطعیت های زبانی، یکی از پیچیده ترین مسائل حوزه ی مدیریت سرمایه ی انسانی به شمار می رود. نظام های سنتی ارزیابی که عمدتا بر منطق جبرانی خطی استوارند، در مواجهه با پدیده ی مدیران سمی-موفق و خطای هاله ای ناتوان بوده و با یکسان انگاری وزن شایستگی های اخلاقی با سایر ابعاد، به ترویج ناخواسته ی رفتارهای غیراخلاقی دامن می زنند. این پژوهش با هدف غلبه بر این کاستی ها، یک سیستم استنتاج فازی-سلسله مراتبی اخلاق محور با معماری شش بعدی شامل شریک استراتژیک، عامل تغییر، حامی کارکنان، معمار سرمایه ی انسانی، مدیر سیستم ها و رهبر اخلاق مدار طراحی و پیاده سازی کرده است. نوآوری محوری این مدل، جایگزینی منطق جبرانی با یک دروازه ی اخلاقی غیرخطی است که در آن، بعد رهبر اخلاق مدار نه به عنوان یک شاخص هم عرض، بلکه در قامت یک ضریب تعدیل گر لامبدا با رفتار پله ای عمل می کند و قادر است عملکرد درخشان در سایر ابعاد را در صورت وقوع یک فروپاشی اخلاقی، به شدت تنزل دهد. پارامترهای این دروازه ی اخلاقی با استفاده از الگوریتم ژنتیک و با هدف بیشینه سازی توافق با ارزیابی های خبرگان از طریق ضریب کاپای وزنی کوهن کالیبره شده اند. تحلیل حساسیت سراسری مبتنی بر شبیه سازی مونت کارلو نشان داد که آستانه های دروازه ی اخلاقی بیشترین اهرم را بر واریانس شاخص جامع عملکرد دارند. نتایج آزمون A/B میان مدل پیشنهادی و یک سیستم سنتی ۳۶۰ درجه آشکار ساخت که مدل EF-HIS قادر است مدیران سمی-موفق را که در سیستم های خطی به اشتباه در رده های برتر قرار می گیرند، با سقوطی چشمگیر در رتبه بندی مواجه سازد. تحلیل سطح پاسخ نیز وجود یک پرتگاه اخلاقی را تایید کرد که در آن، هیچ میزانی از انباشت شایستگی های فنی قادر به جبران ضعف بحرانی در بعد اخلاق نیست. این مدل می تواند به عنوان یک داشبورد تشخیصی هوشمند، تحولی بنیادین در شیوه ی ارزیابی و توسعه ی مدیران منابع انسانی ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد ، مدیران منابع انسانی ، سیستم استنتاج فازی سلسله مراتبی ، دروازه ی اخلاقی غیرخطی ، منطق غیرجبرانی ، الگوریتم ژنتیک ، تحلیل حساسیت ، ضریب کاپای وزنی