چارچوب نظری اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریک پذیر یکی از شایع ترین اختلالات کارکردی دستگاه گوارش است که تجربه آن تنها به علائم جسمانی محدود نمی شود؛ بلکه با طیف گسترده ای از پریشانی روان شناختی، شکایات روان تنی، باورهای ناسازگار درباره سلامت و رنج ذهنی مزمن همراه است. پژوهش های اخیر نشان می دهند که سازوکارهای شناختی-هیجانی از جمله اجتناب تجربه ای، همجوشی شناختی با تفسیرهای تهدیدمحور از نشانه های بدنی و کانون کنترل بیرونی نسبت به سلامت، در تداوم و تشدید این سندرم نقش محوری دارند. این مقاله مروری-نظری با هدف بررسی چارچوب نظری و شواهد تجربی موجود درباره اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر سه پیامد کلیدی شکایات روان تنی، کانون کنترل سلامت و درد ذهنی در این جمعیت بالینی نگاشته شده است. بر اساس مرور ادبیات، این رویکرد از طریق کاهش اجتناب تجربه ای، تقویت انعطاف پذیری روان شناختی، فاصله گیری شناختی از افکار فاجعه انگارانه و جهت مندی به سمت ارزش های فردی، می تواند چرخه تشدید علائم را تعدیل کند. شواهد تجربی موجود از بهبود معنادار کیفیت زندگی، کاهش پریشانی روان شناختی، بهبود پذیرش درد و تعدیل نشانه های گوارشی در بیماران مزمن حمایت می کند. با این حال، بررسی هم زمان سه پیامد یادشده در چارچوب یک مطالعه مداخله ای منسجم در مبتلایان به سندرم روده تحریک پذیر هنوز انجام نشده است و این مقاله زمینه نظری پژوهش های آتی را در این راستا فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، سندرم روده تحریک پذیر ، شکایات روان تنی ، کانون کنترل سلامت ، درد ذهنی ، انعطاف پذیری روان شناختی