فرا تحلیل کاربرد هوش مصنوعی در روانشناسی کودک و نوجوان: مروری بر ابزارهای تشخیصی و درمانی نوین

پدیده هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک فناوری تحول آفرین، چشم اندازهای جدیدی را در حوزه سلامت روان، به ویژه در روانشناسی کودک و نوجوان، گشوده است. این حوزه که با چالش هایی نظیر کمبود متخصص، تشخیص های مبتنی بر گزارش های ذهنی و نیاز به مداخلات زودهنگام و شخصی سازی شده روبروست، می تواند از قابلیت های بی بدیل هوش مصنوعی در تحلیل داده های پیچیده، شناسایی الگوهای نامحسوس و ارائه بازخوردهای آنی بهره مند شود. مقاله حاضر یک پژوهش توصیفی-تحلیلی و مروری است که با هدف واکاوی، طبقه بندی و ارزیابی انتقادی پژوهش های انجام شده در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص و درمان اختلالات روانی کودکان و نوجوانان انجام شده است. در این راستا، با جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی و با استفاده از کلیدواژه های مشخص، مقالات و پژوهش های مرتبط منتشر شده در شش سال اخیر مورد بررسی قرار گرفتند. روش شناسی این مقاله بر پایه یک استراتژی جستجوی جامع و معیارهای ورود و خروج دقیق برای انتخاب منابع استوار است. یافته های حاصل از تحلیل ادبیات پژوهش در شش محور موضوعی، تحلیلی، تاریخی، نظری، پژوهشی و کاربردی سازماندهی و ارائه شده اند. نتایج نشان می دهد که کاربردهای هوش مصنوعی عمدتا در حوزه های تشخیص اختلالات طیف اوتیسم (ASD)، اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD)، اضطراب و افسردگی متمرکز بوده و ابزارهایی نظیر الگوریتم های یادگیری ماشین برای تحلیل داده های رفتاری، پردازش زبان طبیعی (NLP) برای ارزیابی محتوای کلامی و چت بات های درمانی برای ارائه حمایت های اولیه، بیشترین توسعه را داشته اند. با این حال، شکاف های پژوهشی قابل توجهی در زمینه مطالعات طولی، اعتبارسنجی ابزارها در جمعیت های متنوع فرهنگی، چالش های اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی داده ها و سوگیری الگوریتم ها وجود دارد. این مقاله ضمن ترسیم نقشه راهی از وضعیت فعلی این حوزه، به تحلیل چالش ها و فرصت های پیش رو پرداخته و پیشنهادهای کاربردی و پژوهشی متعددی را برای درمانگران، محققان و سیاست گذاران نظام سلامت به منظور بهره برداری بهینه و مسئولانه از این فناوری نوین ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روانشناسی کودک و نوجوان ، سلامت روان ، ابزارهای تشخیصی ، مداخلات درمانی ، یادگیری ماشین ، پردازش زبان طبیعی ، اخلاق دیجیتال