نظریه بانکداری استقرایی خودتکاملی صادقی (SEEB): مقایسه تطبیقی با نظام بانکداری ایران در بستر شبیه سازی پیش دستانه رفتار مالی، یادگیری فدرال و خلق ارزش آینده محور

شتاب فناوری های مالی در دهه اخیر، مرزهای سنتی صنعت بانکداری را از درون دگرگون کرده است. این پژوهش با هدف معرفی و تحلیل نظریه بانکداری استقرایی خودتکاملی صادقی (SEEB)، سه مولفه بنیادین آن یعنی شبیه سازی پیش دستانه رفتار مالی، یادگیری فدرال و خلق ارزش آینده محور را در قالب یک چارچوب مفهومی تلفیق کرده و آن را با رویکردهای جاری نظام بانکداری ایران مقایسه می کند. این مقاله به روش ترکیبی اکتشافی و با تکیه بر مرور نظام مند ادبیات جهانی و داخلی، پرسش اصلی خود را دنبال می کند که چارچوب SEEB چه مزیت هایی نسبت به مدل های بانکداری دیجیتال حاکم بر بانک های ایرانی دارد و بومی سازی آن با چه الزاماتی همراه است. یافته ها نشان می دهد سیستم بانکی کشور عمدتا در مرحله اتوماسیون فرایندها و هوشمندسازی محدود مانده، در حالی که SEEB با جابه جایی پارادایم از واکنش به پیش بینی و از داده محور به ارزش محور، امکان هم آفرینی ارزش با فین تک ها را بدون انتقال داده های حساس مشتریان فراهم می کند. بر اساس یافته ها، پنج گلوگاه اصلی یعنی تمرکزگرایی داده ای، ضعف هم افزایی با فین تک ها، موکول نبودن استانداردهای حریم خصوصی، افق برنامه ریزی کوتاه مدت و نبود سازوکار یادگیری نهادی، فاصله عملکردی نظام بانکی ایران با چارچوب پیشنهادی را شکل می دهند. مدل مفهومی پژوهش، مسیر گذار از بانکداری معامله محور به بانکداری استقرایی خودتکاملی را در سه سطح طراحی کرده و برای آزمون آن، جامعه آماری مدیران و کارشناسان حوزه فناوری و تجارت بانکی در نظر گرفته شده است. نتایج این مطالعه می تواند مبنایی برای تدوین نقشه راه بانکداری نسل آینده در ایران و سیاست گذاری های اکوسیستم فین تک باشد.

کلیدواژه ها:

بانکداری استقرایی خودتکاملی ، یادگیری فدرال ، شبیه سازی رفتار مالی ، خلق ارزش آینده محور ، اکوسیستم فین تک ، نظام بانکی ایران